هم اکنون عضو شبکه تلگرام رجانیوز شوید
استفاده از پیمان معادی در جهت القای عرب بودن ایرانیان/ «کمپ اشعه ایکس» بیشتر به تله فیلمهای خودمان شبیه است تا اثری در مقیاس جهانی
گروه فرهنگی-رجانیوز: بیست و پنجمین جلسه از سلسله نشستهای نمایش فیلم «سینماروایت» با نمایش درام «کمپ اشعه ایکس» ساخته «پیتر ستلر» برگزار شد.
به گزارش رجانیوز، این فیلم که از حضور بازیگرانی چون «پیمان معادی» و «کریستن استوارت» سود میبرد، داستان ایجاد ارتباطی دوستانه میان یکی از زندانیان گوانتانامو به نام «علی» با یک سرباز زن آمریکایی است که در این بازداشتگاه خدمت میکند. «کمپ اشعه ایکس» هرچند فیلم درجه یکی نیست، اما بواسطه بازی «پیمان معادی» در آن هم که شده برای مخاطبان ایرانی کنجکاوی برانگیز است و شاید به همین دلیل هم بود که جلسه نمایش این فیلم در سینماروایت با حضور پرشمار مخاطبان برگزار شد.
فیلم می خواهد بگوید تحصیلکردگان مسلمان عاشق جادو هستند
در نشست گپ و گفت علاوه بر «عباس کریمی» -روزنامه نگار و منتقد هنری- «محمدصادق باطنی» کارشناس سینما هم حاضر بود. «عباس کریمی» به مانند همیشه از عنوان فیلم آغاز کرد و گفت: «اسم فیلم شناسنامه آن است. پس باید پرسید چرا کمپ اشعه ایکس؟ در صورتی که اگر نام فیلم گوانتانامو بود عقلانیتر به نظر میرسید. به نظر میرسد استفاده از اشعه ایکس وجهی نمادین دارد از این بابت که فیلم به زعم خود میخواهد تصویری از زندانیان گوانتانامو را آشکار کند؛ درست همان طور که اشعه ایکس این قابلیت را دارد که ماهیت درونی اشیاء را نمایان کند.»
«کریمی» بلافاصله بحث را به حضور «پیمان معادی» در این فیلم کشاند و افزود: «پیمان معادی بازیگر خوبی است ولی بازی کردنش در این فیلم تعجب آور است؛ آن هم به دلیل کیفیت پایین فیلم که حتی در خودِ هالیوود هم درجه 3 محسوب میشود.»
این منتقد در توصیف نقاط ضعف فیلم اذعان داشت: «اول از همه کندی فیلمنامه است که باعث میشود مخاطب نتواند ارتباط لازم را با اثر بگیرد و بعد از آن شخصیتپردازی ضعیف کار است که به فیلم صدمه زده است.»
«عباس کریمی» با اشاره به استفاده از نمادی به نام کتاب «هری پاتر» در این اثر گفت: «در چند جای فیلم میبینیم کاراکتر علی که مسلمان و البته تحصیلکرده است، از علاقه خود به هری پاتر گفته و حتی به صراحت میگوید از کتاب دوم این سری خوشش نیامده چون جادویش کم بوده است؛ نتیجه آن که فیلم میخواهد بگوید تحصیل کردگان مسلمان عاشق جادو هستند و در این مسیر بدش نمیآید که به دروغ مسائل خرافی را به اسلام نسبت دهد.»
ساخت فیلمهای ضدجنگ از زمان حضور اوباما آغاز شد
در ادامه، «محمدصادق باطنی» کارشناس سینما با اشاره به تاریخچه ساخت فیلمهای ضدجنگ در هالیوود گفت: «از زمان استقرار اوباما در ایالات متحده یک سری سیاست ضدجنگ سازی در هالیوود شکل میگیرد. سیاستی که از ساخت فیلمهایی مانند «برادران»، «پیامآوران» و «مردانی که به بزها خیره میشوند» آغاز شده و به فیلمهایی چون «بازی منصفانه» و «منطقه سبز» رسید و اخیرا هم به فیلمی چون «زندان ابوغریب» و همین «کمپ اشعه ایکس» منتهی شد. این آثار از یک سو قصد دارند نگاه تبلیغاتی مبنی بر وجود آزادی در آمریکا را تلقین کنند و از آن طرف یک نوع همراهی با سربازان آمریکایی درگیر جنگ نشان دهند.»
وی ادامه داد: «اغلب این فیلمهای ضدجنگ هرچند فرصت اکران هم مییابند، اما در جشنوارهها و جوایز مطرح آمریکایی به بازی گرفته نمیشوند تا مبادا مطرح شوند و بجای آنها فیلمهای در خدمت جنگ جوایز را از آن خود میکنند.»
در روزگار مینی مالیست کُندی بیش از حد فیلم مخاطب را دلزده می کند
«عباس کریمی» در ادامه بحث از کندی بیش از حد فیلم گفت و بی دلیل بودن این کندی را پاشنه آشیل اثر دانست: «این فیلم خیلی پائین تر از سطح بازیگران ایرانی است و عجیب است که «معادی» بازی در چنین محصولی را قبول کرده. کندی فیلم آن قدر زیاد است که گمان میکنی فیلم در دهه هفتاد میلادی و در دل جریانات شبه روشنفکرانه تولید شده در صورتی که الان روزگار مینی مالیست است و این کندی بیش از حد مخاطب را دلزده میکند.»
وی ادامه داد: «کند بودن اگر در خدمت روایت اثر باشد، مانند کندی روایت زندگی دیدهبان در «ملکه» میتواند به درام کمک کند، اما در «کمپ اشعه ایکس» کندی در خدمت روایت نیست و فقط در جهت کشدار کردن داستان است. فیلم آن قدر کند است که حتی اثری مانند «ملبورن» هم به مراتب جذابتر از آن به نظر میرسد. حتی بازی «معادی» در همان «ملبورن» به مراتب بهتر از اینجاست.»
«کریمی» با افزودن بر صراحت کلام خویش افزود: «اثر را که نگاه میکنی بیشتر به تله فیلمهای خودمان شبیه است تا اثری در مقیاس جهانی. نه قاب ویژهای میبینی و نه تصویرسازی متفاوتی و نه حتی نبوغی در شخصیت پردازی. همه چیز سردستی و سهل الوصول پیش رفته است.»
این منتقد ادامه داد: «عجیب اینجاست که یکی از زندانیان غول پیکری که در فیلم میبینیم و مدام در حال عربده کشی است، هرازگاه کلماتی فارسی هم از زبانش خارج میشود. این در حالی است که هیبت بازیگر به شدت شبیه به اعراب است. از آن طرف «پیمان معادی» که بازیگر نقش اصلی است، طوری ایفای نقش میکند که به مخاطب القا شود او عرب است. در یک کلام اینکه کارگردان خواسته بگوید ایرانیان هم بیشتر عرب هستند تا ایرانی و متاسفانه استفاده از «پیمان معادی» در جهت القای عرب بودن ایرانیان است.»
«کریمی» با اشاره به با برنامه بودن چنین القائاتی اظهار داشت:«طبیعی است که اگر امروز القا کنند ایرانیان فرقی با اعراب ندارند، فردا روزی توجیه حمله به ایران توجه پذیرتر است.»
چرا مدونا شعر مولوی را می خواند؟
«عباس کریمی» در ادامه بحث نکتهای را هم پیرامون چندلایه بودن آثار هالیوودی بیان کرد و گفت: «اینکه فیلمهای آن طرفی اینجا کلی مخاطب دارد، فقط و فقط به دلیل این است که این آثار لایههای مختلفی را پشت ظاهر ساده خود پنهان کردهاند؛ یعنی دقیقا همان چیزی که آثار سینمای ایران فاقد آن هستند.»
وی افزود: «فکر می کنید مدونا چرا شعر مولوی را میخواند و به آن ابراز علاقه میکند؟ صددرصد به دلیل چندلایه بودن اشعار است و اینکه یک بیت از مولوی مفاهمی مختلفی را متبادر میکند. این چندلایه بودن از ادبیات ما به سینمای هالیوود رفت و حالا در مقیاسی کوچک در اثری سطح پایین مثل این هم استفاده میشود اما متاسفانه ما در سینمای خود از آن استفاده نمی کنیم.»
توهین فیلم به مسلمانان
«محمدصادق باطنی» در ادامه نشست از جمع بندی پایانی فیلم و وجه تحقیرآمیز آن چنین گفت: «فیلم در نیمه پایانی خود سعی دارد این را بگوید که مسلمانان بیگناهی که در گوانتانامو زندانی هستند، همگی یک سری درنده خو هستند که به نفعشان است در قفس باشند. بعد از آن همین که یک مسلمان را در معرض گناه خودکشی قرار میدهد، توهینی دیگر به اسلام است.»
وی با اشاره به کم کاری سینمای ایران در تصویرنگاری معضلات آن طرف آب ادامه داد: «چرا کسی در ایران پیدا نمیشود که بیاید و درباره کشته شدن گاه و بیگاه سیاهپوستان آمریکا فیلم بسازد؟ چرا درباره ماجراهای نژادپرستی فراوانی که در آمریکا وجود دارد فیلم نمیسازیم؟ آنها به خود اجازه میدهند که درباره همه چیز ما از خشایارشاه تا تسخیر لانه جاسوسی فیلم بسازند و اینجا هیچ خبری نیست.»
این کارشناس افزود: «ما یک سینمای منفعل نظارهگر داریم و آنها یک سینمای تهاجمی. به جای اینکه مباحث استراتژیک را سینمایی کنیم مدام درباره این فیلم میسازیم که در ایران مردم مرتب به هم دروغ میگویند و خیانت هم در میان آنها رواج یافته است.»
آیا سفارش ساخت "کمپ اشعه ایکس" را یک ایرانی به کارگردان داده؟
«باطنی» در پایان در پاسخ به سوال یکی از مخاطبان که از وی پرسید در شرایطی که این فیلم بیشتر از آمریکا در ایران دیده شده، آیا احتمال دارد شخصی از داخل ایرانی سفارش تولید آن را به کارگردان داده باشد و به عبارتی یک ایرانی پشت پرده تولید اثر باشد، گفت: «کارگردان فیلم یک کارگردان فیلم اولی است و عجیب اینجاست که در سالهای اخیر اغلب فیلمسازان فیلم اولی بودهاند که ساخت آثار ضدایرانی به آنها سپرده شده است. فقط کافی است مروری کنیم بر سوابق کارگردانی که قسمت دوم «300» را ساخته یا کارگردانی که «گلاب» را ساخته یا کارگردانی که «رقاص بیابان» را کارگردانی کرده است.»
«باطنی» خاطرنشان ساخت: «پیتر ستلر کارگردان «کمپ اشعه ایکس» هم یک فیلم اولی است که تا پیش از این بیشتر طراح صحنه بوده تا کارگردان و اینکه چنین فیلمی نه برای مصرف ایالات متحده که با حضور بازیگری ایرانی و برای مصرف ایرانیان ساخته میشود، خود گواهی است بر اینکه تولید فیلم از جای خاصی به کارگردان سفارش شده است.»
