هم اکنون عضو شبکه تلگرام رجانیوز شوید
آلودگی هوا دیگر یک یک واژه نیست بلکه معضلی است که گریبان مردم را گرفته و می فشارد، روز به روز هم بر این فشار اضافه می کند به طوری که نفس کشیدن مشکل می شود، سینه ها به خس خس می افتد، سالمندان را خانه نشین می کند، مدارس تعطیل و ادارات نیمه رمق می شوند، نشاط رخت بر می بندد، کودکانی که با دویدن در حیاط مدرسه به سرزندگی می رسیدند باید تمام روز و گاها یک هفته را در چهاردیواری سر کنند، چون بیرون هوا آلوده است.
هوای آلوده نه فقط بر جسم بلکه بر روح و روان انسان چنگ می اندازد، وقتی آبی آسمان به رنگ خاکستری در می آید و خورشید پشت هاله ای از دود پنهان می شود، نشاط و زندگی نیز رنگ می بازد، دیگر حوصله ای برای هیچ کاری نیست، در واقع سرفه کردن های مداوم و نفس نفس زدن های بی انقطاع، شده روش زندگی در کلانشهرهایی که با ظاهری فریبنده انسان های زیادی را به سمت خود جذب کردند.
جدا از آب و هوا و فارغ از اینکه چه روزی از سال است، می دانیم که دیگر رمقی برای محیط زیست باقی نمانده است، خطر واقعی بیخ گوش میلیون ها انسان جولان می دهد، کم کم نفس کشیدن دشوار می شود.
سیاره ما دیگر توان ندارد، دیگر تحمل کشیدن بار بیشتر از این را ندارد، علامت ایست مقابلمان است که هشدار می دهد خودخواهی و زیاده خواهی را متوقف کنید چون جلوتر گودالی است که همه شما را به درون خود می کشد، زمانی فقط یک یا دو ماه از سال شاهد آلودگی هوا در کلانشهرها آنهم به علت بروز پدیده وارونگی دما داشتیم اما چند سالیست که در فصول بهار، تابستان، پاییز و زمستان این آلودگی هوا دست از سر ما بر نمی دارد و به همراهی همیشگی تبدیل شده است، دیگر فصل ها هم ماهیت خود را از دست داده اند.
فصل هایی که زمانی از آنها لذت می بردیم دیگر نخواهند آمد، دیگر بهار دل انگیز و پاییز شاعرانه نیست بلکه همه آنها را پوششی از دوده گرفته و اجازه نفس کشیدن نمی دهد، اما در دل این تاریکی، حقیقتی روشن وجود دارد و آن اینکه هر انسانی حق نفس کشیدن و زندگی کردن دارد، پس باید کاری کرد، چاره ای اندیشید تا مانع مرگ ۵۷ هزار ایرانی به علت آلودگی هوا شویم، تا جلوی بیماری های قلبی و تنفسی در آینده گرفته شود، تا مردمان این روزگار راحت تر نفس بکشند.
اما متاسفانه سال به سال شاهد وخیم تر شدن وضعیت هوا هستیم ، به طوری که بررسی شاخص کیفیت هوای (AQI) کلانشهرهای کشور از ابتدای امسال تا ۹ دیماه ۱۴۰۴ در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۳ نشان میدهد که وضعیت کیفیت هوا در اغلب شهرهای بزرگ کشور با کاهش روزهای پاک و قابلقبول و افزایش روزهای ناسالم همراه بوده است.
با توجه به اهمیت داشتن هوای پاک، ۲۹ دی ماه از سال ۱۳۷۴ به عنوان روز ملی هوای پاک نامگذاری شده است تا تلنگری برای مسوولان نسبت به آثار زیانبار آلودگی هوا باشد و هر سال با توجه به شرایط یک شعار برای این روز انتخاب می شود که شعار امسال نوسازی حمل و نقل، نفس تازه شهر تعیین شده است.
البته از آنجا که در زمینه کاهش آلودگی هوا با چالش های زیادی مواجه هستیم از این رو در کشور هفته هوای پاک داریم که از ۲۸ دی ماه آغاز و تا دوم بهمن ماه ادامه دارد و هر روز به یک موضوع پرداخته می شود.
احمد طاهری رئیس مرکز هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست به خبرنگار محیط زیست ایرنا درباره نقش منابع متحرک در آلودگی هوا گفت: طبق سیاهه انتشاری که برای کلانشهرهای کشور تدوین شده در برخی کلانشهرها مانند تهران و مشهد نقش اصلی در انتشار آلاینده های هوا به ناوگان حمل و نقل مربوط است مثلا در تهران حدود ۶۰ درصد انتشار ذرات معلق و ۸۰ درصد انتشار آلاینده های گازی توسط این منبع منتشر می شود.
وی اظهار کرد: همچنین در برخی کلانشهرها مانند اراک و اصفهان که نقش منابع ثابت در آلودگی هوا نسبت به بقیه کلانشهرها بیشتر است اما باز می بینیم که منابع متحرک نقش بالایی را در انتشار آلاینده ها دارند.
وی افزود: طبق بررسی های انجام شده یکی از اولویت های مهم در زمینه منابع متحرک بحث اسقاط ناوگان حمل و نقل عمومی است، به عنوان مثال ۸ درصد ناوگان فرسوده در شهر تهران حدود ۳۸ درصد انتشار آلاینده ها را به خود اختصاص داده است به عبارت دیگر هر یک خودروی فرسوده حدود ۹ برابر یک خودروی نوشماره انتشار آلودگی دارد و حدود ۲ برابر آن هم سوخت مصرف می کند.
رئیس مرکز هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: در نتیجه اسقاط ناوگان فرسوده می تواند به عنوان یکی از اولویت های مهم کشور در راستای رفع ناترازی و رفع آلودگی هوا اهمیت زیادی داشته باشد.
وی گفت: همچنین در سال های گذشته روند اسقاط در کشور مناسب نبود، در سال های ۹۸ ، ۹۹ و ۱۴۰۰ حدود ۱۵ هزار خودروی فرسوده از رده خارج شد در صورتی که در همان سالها بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار خودروی جدید به ناوگان حمل و نقل اضافه شد، این کندی اسقاط باعث شد انباشتی از ناوگان فرسوده را در کشور داشته باشیم که تعداد آن حدود ۲۴ میلیون خودروی فرسوده تخمین زده می شود.
طاهری ادامه داد: اگر چه دولت چهاردهم از ابتدای استقرار در اولین جلسه کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا اسقاط را به عنوان یکی از موضوعات اصلی کاهش آلودگی هوا در برنامه خود قرار داد و این باعث شد در سال ۱۴۰۳ رکورد اسقاط سالانه کشور را شکسته شود به طوری که از ابتدای ۱۴۰۳ تا کنون حدود ۵۳۰ هزار خودروی فرسوده از رده خارج شد، اما با توجه به حجم بالایی که از دوره های قبل وجود دارد، نیازمند یک عزم جدی و یک همکاری بین بخشی و همدلی تمام دستگاه برای افزایش اسقاط ناوگان فرسوده هستیم و همین مساله باعث شد که شعار هفته هوای پاک امسال «نوسازی حمل و نقل، نفس تازه شهر» تعیین شود.
وی درباره وضعیت حمل و نقل عمومی در کشور به ویژه کلانشهر تهران گفت: حمل و نقل عمومی هم همینطور است، اگر چه در یک تا دو سال گذشته شاهد این هستیم که اتوبوس های جدیدی در حال اضافه شدن به ناوگان حمل و نقل عمومی شهر تهران هستند، در واقع حدود ۴۰۰ دستگاه اتوبوس برقی به ناوگان حمل و نقل شهری اضافه شده است اما همچنان بخش قابل ملاحظه ای از ناوگان فرسوده است، البته قبل از اینکه این تعداد اتوبوس به ناوگان اضافه شود حدود ۹۰ درصد ناوگان فرسوده بود اما با اضافه شدن این تعداد، بخش فرسوده آن کمتر شد اما با توجه به شرایط هوا و حجم زیاد خودروهای فرسوده در بخش حمل و نقل عمومی در این زمینه بسیار جای کار داریم.
طاهری اظهار کرد: سهم حمل و نقل عمومی در سفرهای شهری ما بسیار کمتر از آن چیزی است که در قانون مشخص شده است، طبق قانون باید بالای ۴۰ درصد سهم سفرهای شهری با حمل و نقل عمومی انجام شود اما اکنون در شهری مانند تهران این سهم حدود ۱۳ درصد است.
وی درباره وظیفه سازمان حفاظت محیط زیست در روند اجرای قانون هوای پاک گفت: طبق ماده ۲ قانون هوای پاک سازمان حفاظت محیط زیست وظیفه نظارت بر اجرای قانون و پیگیری عملکرد دستگاه ها را دارد، این وظیفه از ابتدای تصویب قانون تا به امروز انجام شده است، اما در دولت چهاردهم رویکرد سازمان محیط زیست این بود که فقط ناظر و صرفا گزارش دهنده عملکرد دستگاه ها نباشد بلکه بتواند عدم اجرای قانون هوای پاک را آسیب شناسی و هر جایی چالشی وجود دارد سعی در برطرف کردن آن کند.
