انواع باغبانی از منظر زندگی شهری چیست؟

در این مقاله به تعریف انواع باغبانی در زندگی شهری می بپردازیم. اما قبل از آن نیاز است که کمی در رابطه با اهمیت و تاریخچه باغبانی بدانیم. باغبانی یکی از فعالیت‌هایی است که علاوه بر لذت‌بخش بودن، فواید زیادی برای سلامتی فیزیکی و روانی انسان‌ها دارد. انسان‌ها از دیر باز جهت کسب درآمد و همچنین تأمین نیازهای خوراکی خود به باغبانی و کشاورزی می‌پرداختند؛ اما امروزه به دلیل مدرن‌تر شدن کشاورزی و افزایش حجم تولید، نیاز به پرداختن به این شغل کمتر شده و بسیاری از مردم به شغل‌های دیگر می‌پردازند. یکی دیگر از دلایل کمرنگ‌تر شدن باغبانی وکشاوری، زندگی مدرن شهری است. زندگی شهری باعث شده است که بسیاری از کشاورزان و باغداران باغ ها و روستاهای خود را رها کنند و زندگی در شهر را برای خود انتخاب کنند.

جدا شدن انسان‌ها از طبیعت خسارت‌های جبران ناپذیری را بر روح و روان آن‌ها برجای گذاشته است. امروزه شاهد آن هستیم که این جدایی و شهرنشینی باعث ایجاد بسیاری از بیماری‌های روحی و روانی حتی بیماری‌های جسمی شده است. در چنین شرایطی انسان ها به این نتیجه رسیده‌اند که برای زندگی سالم‌تر باید ارتباط خود را با طبیعت حفظ کنند و این کار تنها با انجام فعالیت باغبانی در محیط شهری امکان پذیر است. همین امر موجب شکل گیری یکی از انواع باغبانی تحت عنوان باغبانی شهری شده است.

انواع باغبانی در محیط شهری

باغبانی شهری

یکی از موضوعاتی که امروزه در دنیا مورد توجه قرار گرفته است باغبانی شهری است. باغبانی شهری بدین معنا است که در محیط شهر در داخل منزل و یا در محیط بیرون منزل (نظیر باغچه ها) انسان ها به فعالیت باغبانی و پرورش گل و گیاه بپردازند. می‌توان گفت دو دلیل عمده برای شکل گیری چنین موضوعی وجود داشته است. اولین دلیل همان‌طور که پیش‌تر ذکر شد، نیاز انسان‌ها به ارتباط با طبیعت است. گیاهان به انسان‌ها آرامش می‌دهند و وجودشان در هر خانه‌ای مایه شادی و سرور اعضای خانواده است. در واقع باغبانی شهری مأوای امنی است برای فرار از استرس‌های روزمره‌ای که امروزه در زندگی مدرن شهری وجود دارد.

دلیل دومی که باعث رونق هر چه بیشتر باغبانی شهری شده است، تمایل افراد به مصرف میوه و سبزی‌ها ارگانیک است. امروزه به دلیل صنعتی شدن تولیدات مواد غذایی برای ولید بسیاری از محصولات کشاورزی از سموم و کودهای شیمیایی استفاده می‌شود که این امر موجب کاهش کیفیت محصولات غذایی شده است. بسیاری از افراد امروزه تمایل دارند که محصولاتی ارگانیک مصرف کنند تا بتوانند سلامتی خود را حفظ کنند. باغبانی شهری یکی از انواع باغبانی است که می‌تواند جوابگوی این امر باشد.

باغبانی کودکان

یکی دیگر از انواع باغبانی، باغبانی کودکان است. همان‌طور که پیش‌تر ذکر شد باغبانی یک فعالیت بسیار لذت بخش و سرگرم کننده است و به همین دلیل برای کودکان جذابی خاصی دارد؛ اما نکته‌ای که وجود دارد آن است که در زندگی آپارتمانی امروزی فضای کافی برای انجام فعالیت‌های باغبانی بیرونی برای کودکان وجود ندارد. در چنین شرایطی بهترین راه حل باغبانی گلدانی و کاشت بذر گیاهان در گلدان است. کودکان از این طریق می‌توانند به باغبانی بپردازند و از فواید آن بهره ببرند. یکی از گزینه‌های ساده و کاربردی برای باغبانی گلدانی در داخل منزل کاشت و پرورش ریز سبزی‌ها یا همان میکروگرین ها (microgreen) است. ریز سبزی‌ها در واقع سبزی‌هایی هستند که هنوز بالغ نشده‌اند و تنها چهار برگ از آن‌ها رشد کرده‌ است؛ اما نکته جالب این گیاهان آن است که به راحتی در خانه می‌توان آن‌ها را پرورش داد و ویتامین‌های و آنتی اکسیدانت ها ی موجود در آن‌ها چندین برابر سبزی‌های بالغ است.

برخی از میکروگرین های معروفی که می‌توان در خانه پرورش داد عبارت‌اند از: میکروگرین یونجه، تربچه، چغندر، شاهی، ریحان، شبدر، گندم، آروگولا.

باغبانی روی پشت بام

باغبانی روی پشت بام یکی دیگر از انواع باغبانی شهری است که امروز بسیار رایج است. در این حالت از پشت بام خانه‌ها به عنوان فضایی مناسب برای کاشت و پرورش گیاهان استفاده می‌شود. اصطلاحاً چنین پشت بام‌هایی را روف گاردن (roof garden) می‌نامند. این کار را  می توان به روش‌های مختلفی می‌توان انجام داد. روف گاردن می‌تواند تنها محدود به گلدان‌های بزرگ حاوی گیاهان مختلف باشد و یا می‌تواند به صورت کشت انواع سبزی‌ها و محصولات کشاورزی باشد. در حالتی که کشت سبزی‌ها و سایر گیاهان مدنظر باشد، روی پشت بام یک بستر از خاک با زهکشی مناسب تعبیه می‌کنند تا بتوان انواع گیاهان را بر آن کاشت و پرورش داد.

باغبانی خانگی

باغبانی خانگی به کلیه فعالیت‌های کاشت و نگهداری از انواع گیاهان که در محیط داخل منزل انجام می‌شود اطلاق می‌شود. باغبانی کودکان نیز زیرمجموعه‌ای از انواع باغبانی خانگی است. امروزه بسیاری از خانواده‌ها در آپارتمان‌ها و برج‌ها زندگی می‌کنند و به یک باغچه اختصاصی جهت انجام امور باغبانی دسترسی ندارند. در چنین حالتی باغبانی معطوف به بالکن‌ها و یا داخل منزل می‌شود. این سبک از باغبانی را می‌توان باغبانی خانگی نامید. در باغبانی خانگی تمرکز بیشتر بر پرورش گیاهان آپارتمانی است. چرا که این گیاهان نیاز نوری کمتری نسبت به سایر گیاهان دارند و به راحتی می‌توانند در محیط منزل رشد کنند.

باغبانی دانش آموزان

باغبانی دانش آموزان نیز یکی دیگر از انواع باغبانی کودک است. در بحث باغبانی دانش آموزان تمرکز بر انجام فعالیت باغبانی به عنوان بخشی از کلاس درس کودکان است. این کار نیز به دو شکل قابل انجام است. برای مدارسی که باغچه دارند، در فصل‌های گرم باغبانی در باغچه توسط دانش آموزان انجام می‌شود؛ اما برای سایر فصل‌های سال باغبانی در داخل کلاس‌ها صورت می پذیرد. برای این حالت نیز باغبانی گلدان به عنوان یک گزینه عالی جهت انجام باغبانی دانش آموزان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شایان ذکر است که باغبانی برای دانش آموزان و کودکان فواید خاصی دارد که برخی از آن‌ها عبارتند از: از افزایش مسئولیت پذیری، افزایش قدرت درک و تحلیل، افزایش صبر، شکوفایی خلاقیت، افزایش سیستم ایمنی بدن و همچنین افزایش علاقه‌مندی آن‌ها به مصرف میوه سبزی‌ها.