هم اکنون عضو شبکه تلگرام رجانیوز شوید
دکتر علي يحيي زاده – رجانیوز: بعد از انتشار بيانيه لوزان انتقادات وسيعي از تيم مذاکره کننده به دليل پذيرش تعليق تحريمها به جاي لغو مطرح شد. مقام معظم رهبري بارها تاکيد کرده بودند که لغو تحريمها خط قرمز است[1]. در آن زمان جناب روحاني، ظريف و عراقچي با اعتماد به نفس مثال زدني آشکارا از لغو تحريمها دم زدند و منتقدين را به سوء برداشت از متن بيانيه متهم کردند.
بعد از انتشار متن برجام دوباره همين انتقاد و پاسخ مطرح شد. طبق مفاد ماده 16 و 17 ضميمه 5 برجام تحريمهاي آمريکا و اروپا حداقل تا 8 سال آينده تعليق ميشود. اما تيم مذاکره کننده همچنان با استناد به برداشت غلط از عبارات مندرج در متن از پاسخگويي طفره ميرفت. تا اينکه در جلسات کميسيون برجام دکتر عراقچي صراحتا موضوع تعليق تحريمها را پذيرفت و در گزارش کميسيون برجام نيز اين موضوع به عنوان يک نقطه ضعف جدي مورد تاکيد واقع شد.
ماده 17 ضميمه 5 برجام
ماه پشت ابر نميماند. گرچه تيم مذاکره کننده ايران رفع تحريمها در لوزان و برجام را به صورت «لغو» تفسير کرد اما واقعيت اين عوام فريبي در بيانات بي پرده کريس بکماير متخصص تحريم و نماينده وزارت خارجه آمريکا در مذاکرات هستهاي در انديشکده CSIS بيان شد:
«فاز اول کاهش تحريمها که ما به آن «روز اجرا» میگوییم زمانی است که ایران همه تعهدات خود را انجام داده باشد. در روز اجرا گامهایی برای تعلیق تحریمها برخواهیم داشت. گرچه در متن توافق نوشته شده «توقف اجرا» اما این فقط عبارتی جايگزين برای همان مفهوم تعلیق است. آنچه که ما واقعا انجام خواهیم داد این است که با استفاده از اختیارات تعریف شده توسط کنگره برای رئیس جمهور تحریمها تعلیق میشود[2]. فاز دوم که در واقع باید لغو تحریمها صورت گیرد 8 سال بعد است. در آن زمان است که نیاز به اقدام کنگره برای لغو تحریمهای کنگره وجود دارد. از آنجا که اختیار لغو کنگره دست کنگره است و ما این را میدانیم ما متعهد به لغو تحريم نشدیم و صرفا تعهد دادیم که دنبال لغو از مسیر قانونی باشیم. به اين ترتيب دست کنگره باز است و آنها نظر خود را دارند که بتوانند لغو کنند و یا نکنند (خلاف توافق نیست). رفع تحریمها در شورای امنیت و اروپا نیز مثل آمریکاست (در دو مرحله تعلیق میشود). بخشی از تحریمهای اروپا در فاز اول (روز اجرا) تعلیق میشود و بخشی نیز باقی میماند. در روز اجرا شورای امنیت قطعنامه های قبلی خود را لغو میکند اما تحریمهای مهمی که مدنظر ما بود را نگه میدارد که شامل تحریمهای موشکی، تسلیحاتی و اقلام هسته ای و دومنظوره است. روز اجرا یک زمان مشروط است. مشروط به انجام تعهدات ایران. توپ تو زمین ایران است. برآورد ما این است که بین 6 تا 12 ماه زمان میبرد تا ایران تعهدات خود شامل کاهش 98 درصدی ذخائر، برچیدن دوسوم سانتریفیوژها و اجرای پروتکل الحاقی و اجازه به دسترسی به ابعاد نظامی هسته ای را فراهم آورد. اگر اين امتيازات بزرگ را داد آن وقت امتياز بزرگ کاهش تحريمها را خواهيم داد[3]».
با توجه به بيانات صريح مقام معظم رهبري در خصوص مردود بودن توافق مبتني بر تعليق تحريم و تاکيد مجدد ايشان بر تناظر اقدامات طرفين (اگر تعليق کنند ما هم تعليق ميکنيم)، حال بايد ديد مجلس شوراي اسلامي چگونه با خطوط قرمز رهبري رفتار ميکند.
گرچه گزارش کارشناسي کميسيون برجام سمت سوي دفاع از ولايت داشت اما حرکت ناگهاني علي لاريجاني در تهيه طرح برجام و ارسال آن به کميسيون امنیت ملی روند موضوع را به کلي تغيير داد. ظاهرا علي لاريجاني به هیچ وجه حاضر به خدشه در برجام نيست. دفاع عجيبي که احتمالا از مذاکرات و توافقات ديگري با تدبيريون حکايت دارد.
[1]. مقام معظم رهبري: «تحریمهای اقتصادی، مالی و بانکی چه مربوط به شورای امنیت، چه کنگره امریکا و چه دولت امریکا باید فوراً هنگام امضای موافقتنامه لغو و بقیه تحریمها هم در فواصل معقول برداشته شود». «در این جزئیّات مذاکرات ـ که خیلی هم این چند ماه آینده مهم است ــ اتّفاقی که باید بیفتد این است که تحریمها به طور کامل و یکجا بایستی لغو بشود».
[2] . " Once they do all that, we are going to take the steps to, what we would call, suspend the sanctions. In the document it’s called “cease the application of.” There’s all sorts of things you can call it, but what we’re actually doing is using the president’s statutory waiver authority to waive sanctions that have been agreed to be lifted in this context."
