اتحادیه اروپا با این اقدامات نمایشی به‌دنبال بازیابی تاثیرگزاری از دست‌رفته خود است/ جمهوری اسلامی باید تمامی سفرای اروپایی را احضار کرده و وابستگان نظامی آن‌ها اخراج کند

اقدام خصمانه اتحادیه اروپا در اضافه‌کردن نام سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی، واکنش‌های منفی زیادی را به‌دنبال داشت. رجانیوز در گفتگویی با دکتر حمیدرضا غلام‌زاده کارشناس روابط بین‌الملل به بررسی ابعاد مختلف این اقدام پرداخت.

گروه بین‌الملل-رجانیوز: روز گذشته وزرای خارجه عضو اتحادیه اروپا، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، بزرگترین نیروی ضد تروریسم جهان را در فهرست سازمان‌های تروریستی خود‌خوانده این اتحادیه قرار داد. اقدام بی‌سابقه اضافه‌کردن نام یک نیروی رسمی نظامی در این فهرست، غرض‌ورزی‌های این اتحادیه در برخورد با جمهوری اسلامی ایران را بیش از پیش عیان کرد. رجانیوز در گفتگویی با دکتر حمیدرضا غلام‌زاده کارشناس روابط بین‌الملل به بررسی ابعاد مختلف این اقدام پرداخت.

رجانیوز: به‌نظر شما اتحادیه اروپا از قراردادن نام سپاه پاسداران، ارگان رسمی نظامی جمهوری اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی چه انگیزه‌ای داشته و قصد دارد تا چه هدفی را در پس این اقدام دنبال کند؟

غلام‌زاده: در بررسی مهم‌ترین نکات مربوط به اتحادیه اروپا و کنش‌های آن در عرصه سیاست جهانی، باید درک کرد که اروپایی‌ها خود را در موضع ضعف می‌بینند و دریافته‌اند که در آینده راهبردی جهان نقش تعیین‌کننده‌ای ندارند. آن‌ها در پرونده‌های مختلف با ضعف‌هایی مواجه هستند و از این رو تلاش می‌کنند تا ضعف‌های خود در حوزه‌های اقتصادی، نظامی و فناوری را از طریق اقدامات سیاسی جبران نمایند. ساده‌ترین راه در این زمینه، اعمال فشار خارج از چارچوب‌های غربی است؛ یعنی فراتر از اتحادیه اروپا و حتی ایالات متحده آمریکا.

به عنوان نمونه، در موضوع گرینلند، اروپایی‌ها کاملاً در موضع انفعال قرار دارند و برای به حاشیه بردن این مسئله، ترجیح می‌دهند موضوع دیگری مطرح شود تا هم گرینلند را تحت‌الشعاع قرار دهد، هم ترامپ را درگیر کند و راضی نماید، و در نهایت موجب شود آمریکا از فشار بر اروپا دست بردارد. این رویکرد را می‌توان در پیامک امانوئل مکرون به ترامپ نیز مشاهده کرد که بازتابی از همان روش "سایکس پیکو" پس از جنگ جهانی است؛ زمانی که فرانسه و انگلیس به جای رویارویی مستقیم با یکدیگر، توافق کردند تا سرزمین‌های دیگر را اشغال و بین خود تقسیم کنند. این منطق در پیام مکرون به ترامپ نیز آشکار است: تمرکز بر ایران و دیگر مناطق به جای پرداختن به موضوع گرینلند. این اقدام هم بدیلی برای منحرف کردن توجه از گرینلند ایجاد می‌کند و هم نقش‌آفرینی اتحادیه اروپا را در صحنه جهانی حفظ می‌نماید.

در مورد موضوع سازوکار مکانیسم ماشه نیز، اروپایی‌ها مدعی فعال‌سازی آن شدند، اما این اقدام هیچ تأثیر عملی بر اقتصاد، برجام یا دیگر مسائل مرتبط نداشت. زیرا اتحادیه اروپا اساساً اثربخشی خود را از دست داده و با چنین اقداماتی در پی احیای نقش آفرینی جهانی خود و حفظ جایگاهش است. تهدیدهایی که اخیراً و در گذشته نیز شاهد آن بوده‌یم، ناشی از فقدان ابزار فشار دیگر است. تا چندی پیش، مکانیسم ماشه به عنوان یک ابزار فشار علیه ایران مطرح بود، اما اکنون آن را نیز از دست داده‌اند و از آنجا که فاقد هر ابزار مؤثر دیگری هستند، به برچسب‌زنی تروریستی علیه سپاه پاسداران روی آورده‌اند تا از این طریق فشار سیاسی بر ایران وارد کنند.

از طرفی دیگر، در ادامه همراهی با ترامپ، تلاش می‌کنند با مشروعیت‌زدایی از جمهوری اسلامی، فضای لازم برای توجیه جنگ را فراهم نمایند؛ با این امید که زمینه برای حمله آمریکا به ایران ایجاد شود و اروپایی‌ها نیز بتوانند نقشی هرچند مختصر در آن ایفا کرده و همراهی خود با ترامپ را نشان دهند. این همراهی در جهت جلوگیری از تعرض ترامپ به منافع اروپا در مواردی مانند گرینلند است. با این حال، این سناریو از پیش محکوم به شکست است. حتی در فرض حمله ترامپ به ایران، این موضوع او را از طرح‌های مربوط به گرینلند منصرف نخواهد کرد و وی به فشارهای خود ادامه خواهد داد. بنابراین، هدف اصلی آنان وارد آوردن فشار سیاسی به ایران و مشروعیت‌زدایی از جمهوری اسلامی است که در راستای مماشات با ترامپ و در حقیقت تلاش برای خدمت‌رسانی به وی و حفظ نقش آفرینی خود در عرصه جهانی انجام می‌شود.

این اقدام چه اثری بر جمهوری اسلامی و فعالیت‌های سپاه پاسداران خواهد داشت و آیا می‌تواند باعث تغییر در سیاست خارجی کشور نسبت اروپا بشود؟

در مورد اثر این اقدام بر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران، باید گفت که هیچ‌یک از این نهادها برای فعالیت‌های خود منتظر کشورهای اروپایی نیستند. مقابله با فتنه‌ها و دسیسه‌های خارجی همواره بخشی از فعالیت‌های ما بوده است. اگرچه تبادلات و تعاملاتی با اتحادیه اروپا وجود دارد، اما مدت‌هاست که حتی در عادی‌ترین و غیرسیاسی‌ترین موارد، مانند پروازهای مسافری (نه تنها هواپیمایی ماهان، بلکه سایر شرکت‌های ایرانی) با محدودیت‌های گسترده‌ای در بسیاری از کشورهای اروپایی مواجه هستیم. بنابراین، در صورت عملیاتی‌شدن چنین اقداماتی تأثیر خاصی بر فضای کنونی نخواهد داشت. نه تحریم و نه برچسب تروریستی خواندن، تأثیر مستقیمی ندارد؛ همان‌گونه که اسنپ بک نیز تأثیر محسوسی بر اقتصاد ایران نگذاشت. تأثیر این اقدام صرفاً سیاسی و در جهت افزایش فشار سیاسی بر ایران است.

با توجه به اینکه احتمال می‌رفت کشورهایی مثل فرانسه مخالف این اقدام باشند، اثر کدام لابی داخلی یا خارجی باعث شکل‌گیری این اجماع شد؟ آیا اعلام تروریستی بودن سپاه پاسداران تاثیری بر اتحادیه اروپا خواهد گذاشت؟

نکته مهم درک وضعیت کنونی اتحادیه اروپا است. اروپایی‌ها در شرایطی هستند که حتی در مسئله اوکراین نیز نمی‌توانند به صورت مستقل و موفق عمل کنند. در حوزه نظامی، قادر به انجام عملیات مستقل و موفق نیستند. در حوزه اقتصاد هم عنان کار به دست آمریکا افتاده و این موضوع یک پرونده خارج از اروپا محسوب می‌شود. در موضوع فناوری هم سال‌هاست که طبق اذعان خودشان دچار عقب‌افتادگی و رکود هستند و حرفی برای گفتن ندارند. پس اروپایی‌ها در حال حاضر، پرونده ایران را مناسب‌ترین گزینه می‌دانند. زیرا هم توجهات را از اروپا خارج می‌کند و هم امتیازی است که می‌توانند به ترامپ بفروشند. بدین ترتیب، برای دفع تهدید ترامپ در مورد اتحادیه اروپا و گرینلند، منافع مشترکی یافته و در این زمینه متحد شده‌اند. طبیعی است که آنان از وارد آوردن فشار سیاسی به ایران استقبال کرده و در توهم خود، امیدوارند که این امر منجر به حمله و فروپاشی ایران شود.

به نظر شما بهترین واکنش‌(دیپلماتیک، نظامی، امنیتی و...) به این اقدام خصمانه چیست؟

بهترین واکنش در مقابل این اقدامات، اولاً محکومیت و استفاده از ادبیات دیپلماتیک مناسب، و ثانیاً اعمال فشار سیاسی به نمایندگان کشورهای اروپایی در داخل ایران است. لازم است سفرای این کشورها به صورت جداگانه احضار و اعتراض رسمی جمهوری اسلامی ابلاغ شود. در مورد برخی از این کشورها که دارای همکاری‌های نظامی هستند، می‌توان وابستگان نظامی آنان را منع یا اخراج کرد و فشار سیاسی لازم را اعمال نمود. همچنین باید این پیام به آنان منتقل شود که سپاه پاسداران و زیرمجموعه‌های آن عامل ثبات و امنیت در منطقه بوده‌اند و در صورت برهم خوردن این امنیت، گروه‌هایی مانند داعش، قطعاً متوجه اروپا نیز شده و موجب ناامنی آنان خواهند شد.

انتهای پیام/

لینک کوتاه » http://rajanews.com/node/388338

لینک کوتاه کپی شد

کلیدواژه ها »