هم اکنون عضو شبکه تلگرام رجانیوز شوید
دولت اسلامي نميتواند مانند غر
یک استاد دانشگاه در خصوص نظام سرمایه داری غرب و بحران اخیر گفت: در غرب همه چیز به سمت تجاری شدن حرکت می کند حتی فرهنگ نیز از این قاعده مستثنی نمانده و شکل تجاری به خود گرفته است، امروز شاهد هستیم که دین نیز به نوعی تجاری و بازاری شده چون عرضه و تقاضا پیدا کرده است. حتی آموزش و پرورش که در اسلام هدفش تربیت انسان فرهیخته است، تجاری شده و امروزه نظام سرمایه داری از آموزش و پرورش استفاده می کند تا نیروی انسانی متخصص مورد نیاز خود را تربیت کند.
به گزارش رجانیوز، سید حامد وارث در همایش "جستاری در مفهوم و ماهیت کاپیتالیسم" که در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران و به همت بسیج دانشجویی این دانشکده برگزار شد، با اشاره به مسئله سرمایه داری در غرب گفت: زمانی که از سرمایه داری سخن می گوییم، منظورمان یک نظام اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی است که به عنوان غرب مدرن شناخته می شود و افرادی همچون "مارکس وبر" که ریشه های تاریخی این نظام را بررسی کرده اند، معتقدند این نظام باید جهانی شود.
این استاد دانشگاه، تصریح کرد: وبر، ریشه های تاریخی سرمایه داری را جستجو می کرد و قائل به نوعی جهان شمولی بود و از این جهت معتقد به سیاست عقلانی، حقوق عقلانی و اقتصاد عقلانی بود.
وی با بیان اینکه نگاه وبر به سرمایه داری و عقل، حاوی عناصر جهان شمول است، اظهار داشت: وبر تمایزی میان عقل های مختلف در جهان قائل است، لذا مسیر توسعه عقلانی در غرب در جهتی متفاوت طی می شود که این مسیر همراه با بازار است.
وارث روند مدرنیته در غرب را همراه با تجاری شدن پدیده ها دانست و تصریح کرد: در غرب همه چیز به سمت تجاری شدن حرکت می کند، حتی فرهنگ نیز از این قاعده مستثنی نمانده و شکل تجاری به خود گرفته است.
وی اضافه کرد: امروز شاهد هستیم که دین نیز به نوعی تجاری و بازاری شده، چون عرضه و تقاضا پیدا کرده است، حتی آموزش و پرورش که در اسلام هدفش تربیت انسان فرهیخته است، نیز تجاری شده و امروزه نظام سرمایه داری از آموزش و پرورش استفاده می کند، تا نیروی انسانی متخصص مورد نیاز خود را تربیت کند.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: این نظام، یک تمدن بشری است لذا دستاوردهایش نیز متعلق به نوع بشر است و از این جهت می توان با رویکرد انتقادی به آن نگاه کرد.
وی به تعبیر مارکس وبر از عقلانیت مدرن اشاره کرد و گفت: وبر، تعبیر قفس آهنین را برای عقلانیت مدرن به کار می برد که انسان در آن گرفتار می شود و کاریزمای عقلانی به وجود می آید.
وارث، در بخش دیگری از سخنانش به توجیهات غرب در مورد بحران اخیر پرداخت و اظهار داشت: امروز برای توجیه بحران می گویند معرفت علمی همراه با بحران است، در صورتی که زمانی که از بحران سرمایه داری صحبت می کنیم، منظورمان کارآمدی این نظام در حل مسائل بشری است، از این رو انتقادات بسیاری بر آن وارد است.
وی ادامه داد: یک زمان منظور از کارآمدی این است که این نظام تا چه حد توانسته است، کمیت زندگی بشر را ارتقا دهد اما یک زمان بحث کیفیت زندگی در میان است که دارای ابعاد مادی و معنوی است و در این مرحله این سؤال مطرح است که این نظام تا چه حد توانسته انسان را به آن مقام انسانیت خود برساند.
این استاد دانشگاه، بحران اخیر در غرب را دارای ابعاد معنوی دانست و ادامه داد: درست است که معنویت در غرب سکولار است اما این معنویت همواره نیاز بشر بوده است.
وی گفت: پس از فروپاشی شوروی، بازگرایی در غرب تشدید شد و عدم توازن در آنجا، تحت عناوینی مانند خصوصی سازی، کوچک کردن دولت و از این قبیل پدیدار شد اما امروز علی رغم آن بحث ها مداخله بزرگی برای حل مساله بازار از سوی دولت های غربی صورت می گیرد.
وارث با ابزاری خواندن معنویت در غرب خاطرنشان کرد: اگر در نظام سرمایه داری از معنویت صحبت می شود، ابزاری است تا بگوید معنویت چه کمکی می تواند به سود بیشتر کند چرا که چیزی جز بهره وری در این نظام اصالت ندارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به ترسیم یک ایدئولوژی جدید توسعه توسط اسلام اشاره کرد و اظهار داشت: امروز راه دشواری را در پیش رو داریم تا بتوانیم این ایدئولوژی جدید را پی ریزی کنیم چراکه اسلام با نگاه همه جانبه خود به توسعه نیز توجه دارد.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: روزی مسیحیت ثروت را مذموم می دانست و داشتن آن را مایه بدبختی عنوان می کرد و روز دیگر بر طبل ثروت اندوزی کوبیدند. به معنای دیگر، روزی به دنیاگریزی تمایل پیدا کردند و روز دیگر به دنیا گرایی، اما اسلام هیچ یک از این 2 دیدگاه را قبول ندارد.
وی به تشریح چگونگی ترسیم ایدئولوژی جدید پرداخت و گفت: اسلام باید 2 نوع نظام یافتگی پیدا کند، یکی در متن خود از طریق مجادلات کلامی و فلسفی و دیگری نظام یافتگی بیرونی که درست در همین جاست که نظام سرمایه داری در مقابل اسلام قرار می گیرد.
وارث در پاسخ به سؤال یکی از دانشجویان که پرسید چگونه می توان در جریان این تقابل، به ترسیم ایدئولوژی توسعه پرداخت، این راه را دشوار و پیچیده دانست و گفت: این روند در یک بستر طبیعی تحول رخ می دهد لذا ما علاوه بر اینکه باید طرح داشته باشیم،از طرفی باید تحولات را نیز رصد کنیم.
وی تأید کرد: امروز دولت در غرب، دولت شرکت ها است و این دقیقاً در مقابل دولت اسلامی است چراکه دولت اسلامی نمی تواند دولت شرکت ها باشد.
این استاد دانشگاه در پایان دولت اسلامی را دولت تعلیم و تربیت خواند و گفت: در توسعه اسلامی، آنچه اهمیت دارد، فرهنگ محوری است، برخلاف غرب که بازار محوری را مد نظر قرار می دهند.
