آیا مجلس از مصوبه خود عقب‌نشینی‌ کرده‌ است؟

         در حالی که مجلس سنای امریکا به اتفاق آرا و کنگره امریکا با اکثریت قاطع به طرحی رای داده اند که توافق هسته ای ایران باید به تایید کنگره برسد و اوباما نیز به رغم این که می گفت آن را وتو خواهد کرد آن را پذیرفت، متاسفانه در کشور ما مجلس شورای اسلامی قدری دیر اقدام کرد و درآستانه 10 تیر پایان ضرب الاجل مذاکرات هسته ای به فکر این موضوع افتاد که باید توافق هسته ای به تصویب مجلس نیز برسد. ولی خوشبختانه هر چند دیر هنگام بود ولی کلیات طرح " الزام دولت به حفظ دستاوردهای هسته ای" که در روز چهارشنبه  27/3/94 به تصویب رسید دل ملت ایران را شاد کرد. پس از تصویب این طرح که با ریاست آقای ابوترابی و با غیبت آقای لاریجانی، با اکثریت قریب به اتفاق نمایندگان یعنی از مجموع 200 نفر حاضرین با 186 رای به تصویب رسید بررسی جزییات آن در روز یک شنبه 31 خرداد در دستور کار مجلس قرار گرفت تا با قانونی شدن آن، گام مهمی در برابر زیاده خواهی های غرب به ویژه امریکا برداشته شود. ولی متاسفانه در روز یک شنبه این طرح از دستور خارج شد و به جای آن، ادامه بررسی طرح استانی شدن انتخابات در دستور قرار گرفت. سپس در لحظات پایانی وقت مجلس، طرح اصلح شده ای که مورد تایید آقای لاریجانی بود در دستور قرار گرفت و با 199 رای به تصویب مجلس رسید و بررسی جزییات آن به سه شنبه آینده موکول گردید.  درباره این اقدام ریاست محترم مجلس نکاتی چند قابل تامل و ذکر است:

1.   آیا رییس مجلس می تواند طرح مصوب اکثریت قاطع نمایندگان را تغییر دهد و با اصلاحات مورد نظر خودش دوباره آن را به رای بگذارد؟ این درحالی است که خود ایشان هم می داند که این کار برخلاف آیین نامه داخلی مجلس است. جا داشت چنان چه این مصوبه، نقطه نظرات رییس مجلس را تامین نمی کند از نمایندگان بخواهد ابتدا با رای گیری مصوبه قبلی خودشان راملغی کنند و سپس برای اصلاح به کمیسیون بفرستند یا طرح دیگری جایگزین کنند. نه این که مصوبه  مجلس را کان لم یکن تلقی کرده طرح دیگری یا طرح اصلاح شده ای به رای بگذارند.

2.   تعویق بررسی این طرح مهم بی تردید برای کشورما آفاتی دارد. بررسی جزییات طرح در روز سه شنبه دوم تیر بر فرض تصویب، نیاز به زمان 10 روزه برای شورای نگهبان دارد که بر فرض خوشبینانه کهمورد تایید قرار بگیرد و هیچ ایرادی به آن وارد نباشد، عملا به بعد از دهم تیر می کشاند. در این صورت مصوبه مجلس به بعد از زمان توافق هسته ای می انجامد که به نحوی مصوبه را از خاصیت می اندازد و زمینه ای برای دور خوردن مجلس فراهم می کند .

3.   آقای لاریجانی خوب است به افکار عمومی توضیح دهد چرا واژه " کلیه " و "روز توافق" از مصوبه  قبلی برداشته شده و عبارت ذیل حذف و به جای آن عبارت دیگری قرار داده شده است؟  

" کلیه تحریم‌ها به‌عنوان بخشی از توافقنامه در روز توافق به‌طور کامل و یکپارچه لغو شود"

"لغو تحریم‌ها به صورت یکجا و کامل باید در متن توافقنامه درج شده و در روز اجرای تعهدات ایران، انجام شود."

ایشان در اظهاراتشان گفته است می خواهد نقطه نظرات رهبری را اعمال کند مگر جز این است که معظم له بارها روی این نکته تاکید کرده اند که کلیه تحریم ها باید به صورت یکجا و به طور کامل در روز توافق لغو شود؟ آیا جایگزینی "روز اجرا "به جای " روز توافق" بر خلاف منویات و تصریحات رهبری نیست؟ بی تردید این تغییر، کار را برای ملت ایران مشکل می کند. زیرا اگر کلیه تحریم ها در روز توافق برداشته می شد در دهم تیر ماه که توافق صورت می گیرد همه تحریم ها نیز می بایست لغو گرد؛ ولی "روز اجرای تعهدات ایران" واژه ای است مبهم و کش دار، و دشمن می تواند باز هم روی آن دبه در آورد و بگوید که ایران هنوز آن را اجرا نکرده است یا بگویند درست اجرا نکرده است و یا سازمان انرژی اتمی که وابسته به امریکاست صحت آن را تایید نکرده است یا درباره نحوه اجرا گفته شود که ابتدا باید با بازرسی های آژانس از مراکز نظامی اجرا شود و یا این که اجرای ایران نیاز به مقدماتی دارد که قبل از آن باید پذیرفته شود و موارد دیگر.  خوب است وجه برتری این تغییر برای مردم روشن شود و مشخص گردد این تغییرات چه سودی برای طرف ایرانی داشته است؟

5.  در مصوبه قبلی آمده بود " در چارچوب مصوبات شورایعالی امنیت ملی، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مجاز به انجام نظارت‌های متعارف از سایت‌های هسته‌ای است. دسترسی به کلیه اماکن نظامی، امنیتی و حساس غیرهسته‌ای، اسناد و دانشمندان ممنوع است." اما در طرح دوم که مورد حمایت لاریجانی است، آمده: "آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در چارچوب توافقنامه پادمان مجاز به انجام نظارت‌های متعارف از سایت‌های هسته‌ای است و دسترسی به اماکن نظامی، امنیتی و حساس غیرهسته‌ای، اسناد و دانشمندان ممنوع است؛ باید مصوبات شورایعالی امنیت ملی رعایت شود."

در این دو عبارت نیز تفاوت هایی وجود دارد؛ در طرح مصوب نمایندگان، آژانس موظف به نظارت در "چارچوب مصوبات شورایعالی امنیت ملی" بود و در طرح دوم، "چارچوب توافقنامه پادمان" مورد تاکید قرار گرفته است و البته عبارت رعایت شورایعالی امنیت ملی نیز در انتهای این بند گنجانده شده است. خوب است برای افکار عمومی توضیح داده شود که برتری این عبارت نسبت به عبارت قبلی که به تصویب نمایندگان رسیده بود چیست؟ و کدام منافع ملت ایران را بیشتر تامین می کند؟ اضافه کردن "باید مصوبات شورایعالی امنیت ملی رعایت شود." در راستای چه هدفی صورت گرفته است ؟ بی تردید اگر شورای امنیت ملی مصوبه ای داشته باشد به شورای نگهبان داده می شود و شورای نگهبان آن را لحاظ خواهد کرد. آیا گنجاندن این عبارت در مصوبه، به معنای خلع ید مجلس نیست؟  

6.   در تبصره یک کلیات مورد تصویب نمایندگان مجلس، آمده بود: "براساس اصول 77 و 125 قانون اساسی، نتیجه مذاکرات باید جهت تطبیق با قانون اساسی و مصوبات قانونی به مجلس ارائه شود." اما در طرح مورد حمایت لاریجانی آمده: "بر اساس اصول 77 و 125 قانون اساسی نتیجه مذاکرات باید به مجلس شورای اسلامی ارائه شود."

مطالعه مجدد دو عبارت فوق بیانگر این نکته است که در طرح دوم، جهت ارایه نتیجه مذاکرات به مجلس، "تطبیق با قانون اساسی و مصوبات قانونی" حذف شده است. خوب است آقای لاریجانی وجه برتری حذف این عبارت را روشن کند و مشخص نماید که حذف این عبارت در راستای چه هدفی انجام شده و کدام منافع ملت ایران را تامین می کند؟ آیاحذف این عبارت به معنای بستن دست مجلس در اعمال نظارتش نیست؟ آیا مفاد اصل 77 و 125 قانون اساسی که بر اساس آن کلیه معاهده ها و مقاوله ها و توافق نامه ها باید به تصویب مجلس برسد با عبارت اصلاحی طرح مورد حمایت آقای لاریجانی در تعارض نیست؟ پاسخ دبیر شورای نگهبان آیت الله صافی گلپایگانی به ریاست وقت مجلس در سال 62 تکلیف موارد مبهم را نیز مشخص کرده است و صریحا روشن ساخته است که کلیه توافقات خارجی که برای دولت ایران تعهدی ایجاد می کند باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد؟ با این تفسیر شورای نگهبان ، آیا طرح مورد تایید آقای لاریجانی خلاف قانون اساسی نیست؟

7.   امیدواریم نمایندگان مجلس محترم در روز سه شنبه این نکات را به ریاست مجلس تذکر بدهند و به جای مصوبه فعلی که ایرادات قانونی دارد همان مصوبه قبلی را در دستور کار قرار دهند.