رونمایی از باکیفیت‌ترین انیمیشن ایرانی در برج میلاد/«ایران برگر»؛ وقتی بدون پز روشنفکری و برای «مردم» فیلم می‌سازیم

 

 

نتیجه‌ی بازگشت مسعود جعفری‌جوزانی پس از شانزده سال به سینما، شاید فیلم ماندگاری در حد نام سازنده‌ی سریال «درچشم باد» نباشد، اما از هر منظری که نگاه کنید یکی از بهترین فیلم‌های جشنواره امسال است و قطعا یکی از پرمخاطب‌ترین آثار سال اینده سینمای ایران. این از انگشت‌شمار فیلم‌های جشنواره امسال است که خنثی و بی‌جهت نیست و مضامین تند و تیزی دارد، از معدود فیلم‌های امسال است که از قالب 3-4 شخصیت عصبی در یک آپارتمان خارج شده و داستانی با چندین شخصیت- که اتفاقا خوب هم معرفی می‌شوند و در فیلم اضافی و بلااستفاده نیستند- و در جایی غیراز فضای شهری تهران برایمان تعریف می‌کند و از اندک فیلم‌های امسال است که برای «مردم» ساخته شده است نه برای ارضای نفسانیات فیلمساز و پزروشنفکری و افسردگی به خود نمی‌گیرد و... برخلاف لیاقتش در بخش‌هایی مثل کارگردانی جایش در میان کاندیداها خالی است.

 

 

با این‌همه اما بزرگترین حسن فیلم جدید جوزانی این است که برای «مردم» ساخته شده است به تمام معنا. به این معنا که جوزانی برای حفظ پزروشنفکری و تحویل گرفته شدن توسط شبه‌روشنفکران به اعتقادات مردم توهین نمی‌کند و از چارچوب‌های اخلاقی، دینی و سیاسی جامعه خارج نمی‌شود. برای سوءاستفاده از مسائل فرامتنی و حاشیه‌ای و تشویق شبه‌روشنفکران در فیلم سیاسی‌ش طعنه‌ای نثار حکومت نمی‌کند و همچنین مانند برخی دیگر از کمدی‌سازان این روزها و آثاری مثل «طبقه حساس» تن به شوخی‌های سخیف جنسی و پرده‌دری‌های اخلاقی نمی‌دهد و حریم اخلاقی جامعه‌ی ایرانی را حفظ می‌کند. بنابراین «ایران برگر» شاید جزو سه-چهار فیلم سال اینده سینمای ایران باشد که بتوان به کسی توصیه کرد به تماشای آن برود.

 

 

حاشیه‌های ساخت «جامه‌دران» در یکی دوسال گذشته انقدر زیاد بود که پیش از نمایش فیلم گمان می‌کردیم با یک فیلم جنجالی طرفیم که بحث های بسیاری را دامن خواهد زد، اما فیلم اول حمیدرضا قطبی را در بهترین حالت شاید بتوان نسخه‌ی جدید سریال «پس از باران» دانست.

 

 

قصه‌ی دختر رعیتی که به زور زن پسر خان روستا می‌شود و پسر خان هم بچه‌اش از این دختر رعیت را به زن دومش- که نازاست- می‌دهد تا بزرگ کند و... قصه‌ای که بدون پیچ و خم‌ها و فراز و فرودهای جذاب و بدون گره و بحران خاصی روایت می‌شود و احتمالا بیشتر به درد زنان خانه‌دار و پخش از تلویزیون می‌خورد نه به درد قشر سینماروی ایرانی.

 

 

 

 

 

 

برخی ظاهرا هنوز نمی‌دانند که سینمای تارکوفسکی و اثار مشابه‌ش از جمله فیلم‌های تئو آنجلوپولوس و... در دهه شصت مد سینمای ایران بود و مورد استقبال دولت و همچنین فضای کاملا شبه‌روشنفکری سینما قرار می‌گرفت و گرچه امروز هم از همان شبه‌روشنفکران ضدمخاطب وضد مردم در میان منتقدان یافت می‌شود، اما حالا دوره‌ایست که حتی اکثریت شبه‌روشنفکرا هم فیلمی- مسامحتا باید از عنوان «فیلم» برای چنین محصولی استفاده کنیم- مثل «مردی که اسب شد» را به سختی تحمل می‌کنند و اکثرشان از سالن نمایش فیلم خارج می‌شوند و در این بین ما چرا باید در سالن سینما بمانیم؟

 

 

 

 

 

 

«شاهزاده روم» از بعد تکنیک و نگاه فنی به صنعت انیمیشن با اختلاف بهترین انیمیشن تاریخ ایران است و شاید تنها انیمیشن ایرانی که قابل رقابت با محصولات جهانی است و از این جهت قابل عرضه و پخش خارج از ایران. اما به جز دستاوردهای فنی هادی محمدیان و تیمش که قطعا سطح انیمیشن ایران را یک پله- و یا بیشتر- ارتقا بخشیده، حسن بزرگ «شاهزاده روم» این است که فیلمی است کودکانه و برای مخاطب کودک.

 

 

این اساسا معضل بزرگ سینمای کودک ایران بوده و هست. اینکه فیلم‌های ایرانی که ظاهرا برای مخاطب کودک ساخته شده‌اند درواقع مخاطب بزرگسال را هدف گرفته‌اند و به فکر کشاندن جوان‌ها به سینما هستند نه کودکان. فیلم‌های جنجالی و مهم چندسال اخیر را به یاد بیاورید. «شهرموش‌ها»، «کلاه قرمزی» انیمیشن «تهران 1500» و فیلم‌های دیگر همگی برای مخاطب بزرگسال ساخته شده‌اند و فقط از قالب‌های کودکانه استفاده کرده‌اند. این‌ها محصولاتی هستند که به جای تمرکز بر جذب مخاطب جدید از میان بچه‌ها، روی حس نوستالژی جوانان حساب کرده‌اند و این یعنی نبود سینمای کودک در ایران.

 

 

 

 

اما حسن بزرگ «شاهزاده روم» در این است که قصه‌ی تاریخی خود را برای کودکان روایت می‌کند و سازندگان آن حواسشان بوده است که فضای فیلم، شخصیت‌هایش و نوع روایت قصه باید طوری طراحی شود که مخاطب کودک را پای خود بنشاند و برایش جذاب باشد و در این بین فقط اتکا به مهارت‌های فنی کافی نیست. پس بی‌اغراق- و با توجه و علم به تمام کاستی‌های اثر فعلی- «شاهزاده روم» باکبفبت‌ترین و بهترین انیمیشن ایرانی است و منتظر اکران عمومی‌ش هستیم، یکی دیگر از معدود فیلم‌هایی که می‌شود دیدنش را توصیه کرد.