تلاش برای اکران خودسرانه‌ی فیلم منافی عفت «خانه‌ی دختر» در میانه‌ی بی‌خبری شورای صنفی نمایش، مخالفت مجلس و تحریم حوزه‌ی هنری/ آیا سال 94 سال همدلی در سینما خواهد بود؟

 

به گزارش رجانیوز، مدتی است که زمزمه‌های اکران حاشیه‌سازترین فیلم جشنواره‌ی سی و سوم فجر در اکران دوم نوروز به گوش می‌رسد و از همین حالا، این زمزمه‌ها مخالفت‌ها و موافقت‌های فراوانی را برانگیخته است. چه آنکه در جشنواره‌ی کم هیاهوی فجر سی و سوم، «خانه‌ی دختر» به واسطه‌ی قبح‌شکنی بی‌سابقه‌اش در بحث‌های اخلاقی و بازنمایی معوج طیف مذهبی، تنها فیلمی بود که منتقدان فراوانی پیدا کرد و عده‌ای فیلم را منافی عفت عمومی خواندند و از انتساب باورهای غلط و مضر به طیف مذهبی در این فیلم، شدیداً انتقاد کردند. هر چند که برداشت‌های دیگری هم از فیلم شد که رسانه‌های منتقد سعی کردند به علت عدم قبح‌شکنی، این برداشت را چندان رسانه‌ای نکرده و از طرق دیگر به گوش مدیران سازمان سینمایی برسانند. با این حال، فیلم نه در داوری‌ها و نه در میان منتقدان فرمالیست چندان مورد توجه قرار نگرفت و در هیچ رشته‌ای حتی نامزد سیمرغ هم نشد.

 

همین موارد باعث شد تا در همان ایام جشنواره، حجت الاسلام آقا تهرانی –نائب رئیس کمیسیون فرهنگی- در گفتگو با رسانه‌ها موضع‌گیری نماید: «بنده دراین خصوص تلفنی به آقایان جنتی و ایوبی تذکر دادم. آنان نیز این فیلم را نپسندیده بودند و گفتند که برای جمعی محدود به نمایش گذاشته شده و مجوز اکران عمومی آن صادر نخواهد شد.» (خبرگزاری دانشجو-21/11/93)

 

از طرفی حوزه‌ی هنری که در سال‌های اخیر، از تخصیص سالن‌های سینمای خود به فیلم‌های مسئله‌دار پرهیز می‌کند، از مدتی پیش اعلام کرد که سالن‌های سینمای خود را در تهران و شهرستان‌ها در اختیار این فیلم قرار نخواهد داد و همین موضوع، باعث واکنش «محمد شایسته» -تهیه‌کننده‌ی فیلم- شد: «اخباری را که در مورد تحریم این فیلم منتشر شده، دیده‌ام و اگر حوزه هنری لطف کرده و فیلم را تحریم کند، باز هم این فیلم را اکران می‌کنیم.»

 

با این وجود، «خانه‌ی دختر» موفق شد به سادگی و فقط با حذف 30 ثانیه، از شورای پروانه‌ی نمایش سازمان سینمایی، مجوز نمایش دریافت کند و خود را برای اکران مهیا نماید. چنانکه این روزها، برخی رسانه‌ها به نقل از عوامل سازنده‌ی «خانه‌ی دختر»، خبر از اکران این فیلم در اکران دوم نوروز می‌دهند و همزمان با آن، پخش تیزر و نصب پوسترها و تبلیغات این فیلم در برخی سالن‌های سینما نیز آغاز شده است.

 

 

اما با این حال، به نظر می‌رسد اخبار مربوط به اکران قریب الوقوع فیلم و اقداماتی مثل نصب پوستر در سینماها، یک مانور تبلیغاتی و نوعی شانتاژ رسانه‌ای بیشتر نیست تا مخالفت‌ها با اکران این فیلم کمرنگ جلوه کند؛ چنانکه امروز «محمدرضا فرجی» مدیر کل دفتر سینمای حرفه‌ای و عضو شورای صنفی نمایش درباره‌ی نصب پوستر برخی فیلم‌ها در برخی از سالن‌های سینما با عنوان «برنامه بعدی» در گفت و گو با فارس گفته است: «متاسفانه برخی از فیلم‌ها قبل از اینکه تقاضای خود را در شورای صنفی نمایش ثبت کنند، اقدام به نصب تعدادی پوستر در سالن سینماها کردند که کاری بسیار عبث و بیهوده است. با این گونه اقدام‌ها نمی‌توانند هیچ فشاری را بر شورای صنفی نمایش وارد کنند؛ زیرا باید تمام فیلم‌های متقاضی، ثبت شوند و بعد درباره‌ی نمایش آن‌ها تصمیم گرفته شود.»

 

بدین ترتیب، به نظر می‌رسد در حالی که اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس با اکران این فیلم موافق نیستند و حوزه‌ی هنری نیز سالن‌های خود را در اختیار «خانه‌ی دختر» قرار نخواهد داد و حتی شورای صنفی اکران نیز که اعضای آن همگی از جامعه‌ی سینما هستند، مجوزهای لازم را برای اکران این فیلم صادر نکرده‌اند، عوامل فیلم با نصب خودسرانه‌ی تبلیغات و پوستر در سینماها و گفتگو با رسانه‌ها، سعی دارند تا اکران این فیلم را قریب‌الوقوع جلوه داده و سازمان سینمایی را تحت فشار قرار دهند. اقدامی که پیش از این، در مورد اکران فیلم «عصبانی نیستم» نیز با درج روز شمار معکوس در سایت و صفحات اجتماعی این فیلم صورت گرفته و البته نتوانسته بود از توقیف این فیلم ممانعت کند.

 

اما در این میانه، آنچه که تعیین‌کننده‌تر از سایر عوامل به نظر می‌رسد، اهتمام سازمان سینمایی به اکران اثار مسئله‌دار است که می‌تواند آرامش سینما در سال 94 را خدشه‌‌دار کند. چنانکه تجربه‌ی سال گذشته نیز نشان می‌دهد که مجلس و منتقدان رسانه‌ای و نهادهای موثر اکران همچون حوزه‌ی هنری، حاضر به عقب‌نشینی از خط قرمزهای اخلاقی و سیاسی تثبیت شده در جامعه نیستند. با این وجود باید صبر کرد و دید که سازمان سینمایی که با تدبیر خود جشنواره‌ی سی و سوم را آرام‌تر از دوره‌ی قبلی برگزار کرد، آیا قصد تداوم این آرامش را در سال 94 دارد یا آنکه ترجیح می‌دهد با منتقدان خود وارد چالش جدیدی شود. سالی که رهبر انقلاب آن را سال «دولت و ملت؛ همدلی وهمزبانی» خوانده و در تبیین معنای آن فرموده‌اند: «همدلی لازم است؛ همدلی را باید به‌وجود آورد؛ همدلی را باید رشد داد. این توصیه‌ی من به همه است. الان فرصت خوبی است برای همدلی؛ یک عدّه‌ای مخالفند، یک عدّه‌ای اعتراض دارند؛ خیلی خب، مسئولین ما که مردمان صادقی هستند، مردمان علاقه‌مند به منافع ملّی‌اند، بسیار خب، یک جمعی از مخالفین را ــ از آن افرادی را که شاخصند ــ دعوت کنند، حرف‌های آنها را بشنوند؛ ای بسا در حرف‌های آنها یک نکته‌ای باشد که این نکته را اگر رعایت کنند، کارشان بهتر پیش برود؛ اگر چنانچه نکته‌ای هم نبود، آنها را قانع کنند؛ این میشود همدلی.» (بیانات در دیدار مداحان اهل‌بیت علیهم‌السلام- 20/1/1394)