هم اکنون عضو شبکه تلگرام رجانیوز شوید
ایران: چند روزي به تولد نخستين فرزندم مانده بود هر دو خانواده چشم انتظار نخستين نوهشان بودند، از مادربزرگ و پدربزرگ تا عمه و خاله و دايي و عمو براي برگزاري جشن انتخاب نام نيكو دور يكديگر جمع شده بودند. هر كدام از مهمانان عقيده شخصيشان را بازگو ميكردند در اين ميان پدربزرگم كه بزرگ خانواده بود اجازه خواست تا كمي صحبت كند، او ميگفت: اسم بر شخصيت آدمي تأثير فراوان دارد در حقيقت نام نيكو، هويت فرد را تشكيل ميدهد و هويت فرد براساس بازتاب نام ساخته ميشود. اگر فرد بتواند با اسمش ارتباط خوب برقرار كند در حقيقت با آينده و موقعيت اجتماعياش ارتباط برقرار كرده است. آن روز همه اقوام تحت تأثير حرفهاي پدربزرگ قرار گرفتند و تصميم بر اين شد نامي بزرگ و پرافتخار را براي تازهواردمان برگزينيم و اينگونه شد كه نام «علي» نام نخستين فرزندم شد.
تأثير واژهها
دكتر عليرضا شريفي يزدي، جامعهشناس و عضو پژوهشكده خانواده ميگويد: بهطور كلي واژگان اعم از اسامي يا غيراسامي اساساً بار معنايي دارند يعني هر واژه مانند يك رمز عمل ميكند و نيت فرد را در قالب خود به مخاطب منتقل ميكند.
بنابراين هر چه واژه پركاربردتر باشد در زندگي شخصي فرد و زندگي اجتماعي او تأثيرگذارتر خواهد بود. نامها و اسامي افراد يكي از پركاربردترين واژههايي هستند كه علاوه بر زندگي فردي بر روابط اجتماعي افراد نيز تأثيرات مثبت يا منفي بر جاي ميگذارند. بدين معنا كه اسم و معناي آن در روابط بين افراد، فضايي فرهنگي ايجاد ميكند و به عنوان عامل يا مانع در ارتباطات اجتماعي عمل ميكند. دكتر محسن ايماني، روانشناس نيز در اين خصوص ميگويد: از گرايشهاي اساسي افراد، گرايش به سوي امور نيك است كه در نگاه ديني و مذهبي تحت عنوان گرايشهاي معنوي از آن ياد ميشود.
يكي از اين گرايشهاي فطري و معنوي، تمايل به زيباييهاست. بنابراين ميتوان نتيجه گرفت كه افراد علاقهمند به داشتن نام زيبا هستند. در فرهنگهاي مختلف اسامي و نام خاص آن ملل وجود دارد هنگامي كه اسم كودكي پرسيده ميشود اگر معنا و مفهوم اسم زيبا باشد احساس مثبت و اگر نامناسب باشد احساس بدي در خود كودك و اطرافيانش ايجاد ميشود و اما دركشورهاي اسلامي و در كشور ما ايران افراد بيشتر به دليل حس معنوي و مذهبي كه در قلبها وجود دارد علاقهمند هستند براي فرزندانشان نام پيامبران الهي و ائمه اطهار (ع) را برگزينند. دكتر محسن ايماني اين گونه ادامه ميدهد: هنگامي كه كودك معناي اسمش را ميپرسد خواهان اين است كه بداند چرا اين نام براي وي انتخاب شده است اگر متعلق به شخصيت برجستهاي باشد، كمالات و شخصيت آن فرد روي كودك تأثيرگذار است و به عكس هم صدق ميكند و اسمهاي بيمفهوم و نامناسب تأثيرات نامناسبي روي شخصيت كودك دارد. به طور مثال نام امام حسين(ع) در ذهن افراد بحث آزاديخواهي و مبارزه و جهاد در راه خدا را تداعي ميكند، نام امام حسن(ع) حسن خلق ايشان را تداعي كرده و همچنين ديگر اسامي نيز معنايي خاص را در ذهن افراد به وجود ميآورند.
تأثير نام شخصيتهاي مشهور
دكتر آرش محققي، روانپزشك و مدرس دانشگاه درباره تأثيرات نام شخصيتهاي بزرگ و مشهور بر افراد ميگويد: قراردادن اسم انسانهاي بزرگ و شناخته شده در جامعه براي فرزندان راه را براي تربيت درست آنان هموار ميكند، فرد خواسته يا ناخواسته با نام آن فرد همزادپنداري كرده و به عنوان يك الگوي رفتاري خصوصيات مشابه آن فرد را در زندگي پيش گرفته و از او الگوبرداري ميكند. البته بايد اين مسئله را نيز مدنظر داشت اين شخصيت مشهور و بزرگ در جامعه و در ديد مردم چگونه است و مردم تا چه اندازه به او اهميت ميدهند. هنگام انتخاب نام براي فرزندان، بزرگترها و والدين هستندكه تصميمگيري ميكنند و در حقيقت خود فرد دخالت نداشته اما شايد آن نامي را كه براي فرد بر ميگزينند با معيارها و حتي ظاهر وي سازگاري نداشته و باعث ايجاد مشكلاتي در زندگي او شود. شاهد هستيم در مواردي فرد رفتارهاي افراطي از خود نشان ميدهد تا از آن شخصيت فاصله بگيرد و اين دوگانگي بين اسم فرد و رفتارش باعث بروز مشكلات در روابط اجتماعي او خواهد شد.
دكتر شريفي يزدي در ادامه ميافزايد: هنگامي كه صحبت از اسامي انسانهاي بزرگ به ميان ميآيد بار معنايي و تاريخي همراه با اين اسم به مخاطب انتقال داده ميشود و درباره خود فرد نيز، خودپنداري معناي اسم تأثير ميگذارد و نامها در روابط فردي، اجتماعيشان اثرات مثبت و منفي دارد. هر چه افراد نامشان مناسبتر و برگرفته از افراد شايستهتر و مثبتتر باشد اين نقش تأثيرگذاري بيشتري خواهد داشت. البته در برخي فرهنگها رسم است كه براي افراد اسمهاي عجيبي انتخاب ميكنند. در حالي كه در برخي ديگر فرهنگها، آن نامها معناهاي ديگري را منتقل ميكند.
دكتر شريفييزدي افزود: در فرهنگ ايرانيان عمده نامها معاني زيبايي دارد و برگرفته از شخصيتهاي مثبت در طول تاريخ و نياكان است. اين اسامي برگرفته از شخصيت بزرگ ملي و مذهبي كه نامشان فرد را ياد خوبيهاي شخصيتي آنها مياندازد. انتخاب نام نيك در ايران از انتخابهاي مهم خانواده محسوب ميشود.
دكتر آرش محققي نيز معتقد است: از آنجايي كه اسامي با توجه به فرهنگ عمومي حاكم بر جامعه انتخاب ميشوند معمولاً اسمهايي كه افراد به اتفاق قبول دارند مورد پسندتر است.ديدگاه ديگر انتظارات و نگرشهاي بقيه افراد جامعه نسبت به فرد است كه به نوعي رفتارها را جهت ميبخشد. برخي اسمها نيز از ديدگاه خود فرد قابل توجه نبوده اما جزو شايعترين اسمها قرار دارد و مورد انتخاب جامعه قرار ميگيرد. اما برخي نامها به دليل ناياب بودن وقتي براي نخستين بار شنيده ميشوند يك ذهنيت و تصوراتي در ذهن فرد ايجاد ميكند و ممكن است در فرد مقابل ديدگاه مثبتي ايجاد كند فرصتي براي ارتباطات اجتماعي خوب در آينده است.
دكتر محسن ايماني، روانشناس ميافزايد: نام هر يك از بزرگان تداعيكننده يك نكته ارزشمند و پسنديده است و بهتر است والدين براي انتخاب نام كودك و گفتن معاني اسم، براي آنها از شيوه قصه و خاطرات كودكي تعريف كنند زيرا روش قصهگويي از شيوههاي خوب تربيتي محسوب ميشود. پيش گرفتن راه و رسم زندگي افراد مشهور به سلامت رواني و معنوي آنهايي كه نامشان با شخصيتهاي داستان يكي است تأثيرات مثبت به همراه دارد و زندگي براساس سبك آنها ميتواند سلامت و بهداشت رواني و معنوي را به صاحبان آن اسامي اهدا كند. معمولاً كودكان از سن 5 تا 6 سالگي معناي اسمشان را سؤال ميكنند و در اين سن با نامشان ارتباط برقرار ميكنند در روايتي از پيامبر اسلام(ص) نقل شده است: «اگر خداوند به كسي چهار فرزند پسر عطا كرد و روي يكي از آنها نام مرا نگذارد به من جفا كرده است» بنابراين يكي از حقوقي كه فرزندان بر گردن والدين دارند انتخاب نام نيكو براي آنهاست.
