چالش ها و موانع اقتصاد مقاومتی

بخش عمده ای از مشكلات امروز كشور ناشی از عملكردهای غلط بعضی از مدیران است. به دلیل اینكه به خاطر خدا و مصالح كشور عمل نكرده اند بلكه منافع جامعه را فدای مصالح خودشان كرده اند.

 

تغییر اوضاع و احوال هر كشوری مستلزم بررسی دقیقی است از شرایط حال در ابعاد مختلف آن و همچنین ریشه یابی شرایط موجود كشور و در مرحله ی سوم پرداختن به راه حل های كه وضعیت موجود را به وضعیت مطلوب تغییر بدهد. بنابراین برای هر تحول این سه مرحله باید باید انجام بگیرد و اگر این سه مرحله انجام نشود  به خوبی به نتیجه مطلوب نمی رسیم. به عبارت دیگر برای اینكه مشكلات جامعه برطرف شود قطعا می بایستی كه دلایل و علل و عوامل به وجود آورنده آن مشكلات به دقت شناسایی شود وگرنه مادامی كه این عوامل و علل باشند معلول ها خواهند بود.

 

 این یك اصل فلسفی است كه می گوید "علت مبقیه ی هر پدیده علت موجده ی آن است."بنابراین اگر ما موفق به درك دقیق علل و عوامل به وجود آورنده ی شرایط امروز كشور نشویم و با این علل و عوامل برخورد واقع بینانه و عمیق نكنیم، قطعا معلول ها ادامه پیدا خواهند كرد و اینرو به نظر می رسد برای اینكه بتوانیم به اهداف اقتصاد مقاومتی برسیم و معضلات فرهنگی كشور را حل كنیم ابتدا باید نگاهی به گذشته داشته باشیم و بعد به آینده برسیم.

 

یكی از اشتباهات بزرگ دولت های بعد از انقلاب كه متاسفانه علی رغم اینكه بارها گفته شده است این است كه در برخورد با مسائل یك بعدی یا دو بعدی برنامه ریزی كرده اند. به عبارت دیگر به جای اینكه همه ی ابعاد مختلف كشور را  ببینند و به طور هماهنگ اجرا بكنند، هر كدام شعار یك زمینه خاص را دادند یكی گفت، توسعه ی اقتصادی دیگر، گفت توسعه سیاسی، ولی عملا هیچكدام حتی شعارهایی كه دادند عملی نشد.علت این بود كه دولت ها به همه ی ابعاد جامعه توجه متناسب و متوازن نكردند الان هم مشكلمان همین است. دولت فعلی بیشترین توجه خودش را یا به اقتصاد یا به سیاست خارجی معطوف كرده است. در حالی كه قطعا بحث فرهنگ به ویژه فرهنگ عمومی و همچنین نظام آموزشی كشور به عنوان یك ضرورت اجتناب ناپذیر در این مقطع اهمیت ویژه ای دارد. اگر تمامی سرمایه های كشور برای توسعه اقتصادی صرف شود، ولی فرهنگ عمومی كشور ارتقا، پیدا نكند قطعا ما در بخش اقتصاد هم شكست خواهیم خورد.

 

یكی از نقطه ضعف ها این است كه ما بخواهیم برای اقتصاد و فرهنگ در مرحله اجرا تقدم و تاخر قائل شویم. هنر این است كه بتوانیم هر كدام را در جایگاه خودش دهیم. این تصور كه اولویت با فرهنگ و یا اقتصاد است اشتباه است. اولویت باحل معضلات جامعه با توجه به ریشه های شرایط موجود است. اما در سیاست گذاری ها و برنامه ریزی ها حتما باید تناسب و توازن نسبت به اهمیت و تاثیرگذاری فرهنگ  رعایت شود در غیر این صورت ما به نتیجه مطلوب نمی رسیم

 

چالش دومی كه در شرایط فعلی كشور با آن مواجه هستیم این است كه، در سطح دستگاه های عمومی كشور اصل مسئول بودن مدیران و برخورد با ضعفها و تخلفات آنان، چه در زمان مسئولیت شان و چه پس از آن مورد توجه نیست. به عبارت دیگر مدیران كشور هیچ كدام پاسخ گوی عملكرد خودشان نیستند. بنابراین هر گونه برنامه ریزی، هرگونه مصوبه و قانونی، هیچ ضمانت اجرایی ندارد. به دلیل اینكه مدیران كشور، اگر به قوانین و برنامه ها پایبندی نشان ندهند، هیچ مشكلی برایشان به وجود نمی آید. نهایتا با تعویض مدیران كلان كشور چه خوب و چه بد كل مدیران عوض می شوند. به عبارت دیگر عمكردها اساسا ملاك ارزیابی برای صلاحیت و شایستگی افراد نیست. این یكی از معضلات بزرگ است و اگر قرار است كه وضعیت عمومی كشور از جمله وضعیت اقتصادی و فرهنگی كشور تغییر بكند باید مدیران متعهد به برنامه ها، قانون، منافع جامعه و حقوق ملت سركار باشند.در غیر این صورت هر كاری كه مدیران در زمان مدیریت خود هرگونه اقدامی انجام می دهند و به هیچ كس و هیچ نهادی پاسخ گو نیستند. اتفاقا حق این است كه ما دربند بند اقتصاد مقاومتی جتما باید نام دستگاه مسئول را معین كنیم بتوانیم رئیس آن دستگاه را به عنوان مسئول اجرای آن بخش از اقتصاد مقاومتی مورد خطاب و مورد مواخذه قرار بدهیم. اگر چنین اتفاقی نیفتد قطعا ما نمی توانیم امید به اجرای اقتصاد مقاومتی و یا به بهبود وضع اقتصادی و فرهنگی كشور شود.

 

عدم حاكمیت قانون، عدم شایسته سالاری، عدم مسئولیت پذیری در سطح كشور، طبعا آثار منفی بالایی در همه ی ابعاد اجتماعی به همراه دارد. به این دلیل كه امور فرهنگی،اقتصادی، اجتماعی، به صورت ظروف مرتبط باهم عمل می كنند، اگر در بخش اقتصادی خوب عمل كردیم بقیه ی بخش های كشور خوب می شوند. قطعا بخش های مختلف كشور باهم مرتبط هستند بنابراین اگر ما در بخش فرهنگی بد عمل كردیم قطعا در بخش اقتصادی هم آثار منفی كار های خود را می بینیم.

 

در مدیریت جهادی چند اصل به طور جدی مطرح است. یكی فدا كردن منافع خود برای منافع جامعه، دوم اینكه در اجرای كارها بیش از هر چیز رضای خدا را در نظر داشته باشیم و توكل به او داشته باشیم. سوم اینكه ما به طور مستمر و به طور دائمی به فكر حل مشكلات باشیم. ما باید آنچنان كار بكنیم كه مسائل واقعا حل بشود این را می توان مدیریت جهادی تعریف كرد.البته در مدیریت بحث قوانین باید در نظر گرفته شود و از امكانات مردم هم باید استفاده شود.

 

به نظر شما چگونه می توان مدیریت جهادی و ثبات اقتصادی و فرهنگی را در یك چارچوب عقلی و شرعی پیش برد؟

اگر مدیران كشور در جریان اجرای برنامه ها با صداقت عمل كنند و پایبند به قوانین كشور باشند، اولا به صورت یك الگو برای مردم قرار می گیرند، دوم اینكه بسیاری از مشكلات كشور حل می شود سوم اینكه مشكلاتی به وجود نمی آید. بخش عمده ای از مشكلات امروز كشور ناشی از عملكردهای غلط بعضی از مدیران است. به دلیل اینكه به خاطر خدا و مصالح كشور عمل نكرده اند بلكه منافع جامعه را فدای مصالح خودشان كرده اند. و در نتیجه مشكلاتی را برای كشور به وجود آورده اند و اگر قرار است مشكلی حل شود باید مسیر عكس این قضیه شود. همچنان كه در دهه ی اول انقلاب تقریبا همینطور بود. شما می بینید كه در جریان دفاع مقدس واقعا مدیران كشور از خود گذشتگی می كردند. واقعا رزمندگان ما به چیزی جز رضای خدا فكر نمی كردند. حتی زمانی كه به آنها وعده ی بهشت و رضوان الهی می دادند، می گفتند كه، رضایت خدا راكه بالاتر از بهشت خدا است می خواهیم. باید مدیران ما اینگونه فكر كنند. اگر اینگونه نشود طبعا بسیاری از مشكلات ما هم حل نمی شود.

 

این نكات باید از سوی چه رسانه و نهادی فرهنگ سازی شود، برای حل مشكلات و پیشرفت موثر كار ساز شود؟

اولا رسانه های كشور خیلی می توانند در پیشبرد برنامه های كشور نقش آفرین باشند چه مثبت چه منفی و به نظر می رسد كه رسانه های ما دقت و جدیت لازم را ندارند. دوم بخش هنری كشور است ما در بخش هنری كشور مشكل داریم در این بخش نیروهای مومن وانقلابی بسیار كم داریم. ما در بخش های مختلف هنری می توانیم حركت های بزرگی را درجامعه به وجود بیارویم. شما شاهد هستید كه هنر در سالهای 56تا 58 چه حركت های انقلابی عظیمی را به وجود آوردند اما این هنر بعد از دهه اول انقلاب آرام آرام به ابتذال كشیده شد. این هنر به مصرف زدگی كشیده شد همچنین به نوعی وسیله ای برای تبلیغ تجمل گرایی و عوامل ضد انقلابی و تبلیغ كالاهای خارجی به جای تبلیغ تولید ملی تبدیل شد. هرچند كه در بخش شعر كارهای خوبی را داشتیم، ولی كم است. در بخش رمان ما بسیار ضعف داریم. علاوه بر اینها نظام آموزش كشور است با قاطعیت می گویم تا زمانی كه نظام آموزشی كشور در این شكل فعلی خودش است. ما نمی توانیم امید چندانی به تحول در فرهنگ عمومی كشور و درونی كردن پیشرفت وعدالت در كشور داشته باشیم. برای اینكه این نظام آموزشی فعلی بیشتر مدرك ساز، كارمند پرور، پیشت میز نشین، متوقع و رئیس پرور است در حالی كه نظام آموزشی باید نیروی خلاق انقلابی مردمی فداكار تربیت كند ولی چنین وضعیتی در نظام آموزشی فعلی دیده نمی شود

از جمله مشكلاتی را كه این نظام آموزشی برای جامعه ما ایجاد كرده است الگوی مصرف تجملی و گرایش به زندگی تجملی است. نظام آموزشی ما نتوانست افراد ما را به گونه ای مومن به خداوند و قیامت تربیت بكند كه در هر حال و در هر جایی برای رضایت خدا عمل كند. نفع طلبی و ماده گرایی و مصرف زدگی باعث مشكلات زیادی در جامعه ما شده است. خود محوری ها و قانون گریزی ها باید تغییر بكند و تا زمانی كه این خصلت ها كه ناشی از نظام آموزشی هست تغییر نكند، بسیاری از مشكلاتمان باقی می ماند.

 

اتفاقا آنهای كه برای استحاله فرهنگی كشور تلاش می كنند دقیقا روی همین مسائل انگشت می گذارند و همین مسائل را تقویت می كنند به هر نسبتی كه فردگرایی تقویت بشود به همان نسبت ما از جامعه دینی خارج می شویم به هر نسبت كه مصرف گرایی افزایش پیدا كند ما به همان نسبت از جامعه دینی خارج می شویم به هر نسبتی كه ما قانون گریزی را داشته باشیم به نسبت به بی عدالتی كشیده می شویم من معتقدم كه دستگاه های مسئول نه بحث تهاجم فرهگی را درك می كنند و نه قدمی در این راه برداشته اند و نه در راه آن زندگی اسلامی ایرانی كه مقام معظم رهبری مطرح كرده اند عملا اقدام مثبتی انجام داده اند.