هم اکنون عضو شبکه تلگرام رجانیوز شوید
عليرضا معاف
1- اكثر سياسيون و نخبگان آشنا به حوزه روابط بين الملل بر اين نكته اتفاق نظر دارند كه در سه و سال و نيم مديريت دولت نهم، ديپلماسي تمكين، انفعال، لبخند و پاسخگويي، جاي خود را به ديپلماسي تهاجمي (قرار گرفتن در جايگاه مدعي)، فعال، سؤال و طلبكاري و نيز اخم و لبخند بجا داده است و ظرفيت هاي ديپلماسي ما طيف وسيعي از رفتارها و كنش ها از موضع "اذهبا الي فرعون انه طغي فقولا له قولا لينا لعله يتذكر او يخشي" تا "تاالله لاكيدن اصنامكم" را در خود جاي داده است.
روشن است كه بين وزارت خارجه دولت خاتمي كه ماهها وقت و فكر معاونان و مديران كل و كارشناسانش به حل مشكل بطري شراب در سفر خاتمي به فرانسه مي گذشت و طرف مقابل نمي پذيرفت و يا هنوز در فكر فرصت از دست رفته دست دادن خاتمي با كلينتون در لابي هتل در سفر سالانه وي به نیویورک هستند (نگاه كنيد به مصاحبه امين زاده با روزنامه اعتماد) با شرايط امروز از زمين تا آسمان فاصله است. نكته اي كه رهبر فرزانه انقلاب در ديدار شهريور ماه با هيأت دولت بر آن تأكيد و آن را تأييد كردند: «مسئلهى اعادهى عزت ملى و ترك انفعال در مقابل سلطه و تجاوز و زيادهطلبى سياستهاى ديگران و ترك شرمندگى در مقابل غرب و غربزدگى را هم انسان در اين دولت احساس مىكند، عزت ملى و استقلال حقيقى و معنوى از اينجا حاصل مي شود.»
2- چرا احمدي نژاد به اوباما نامه مي نويسد و او را توصيه و اندرز مي دهد؟ نامه احمدي نژاد چه دستاوردي براي ما خواهد داشت؟ چرا احمدي نژاد 4 سال متوالي و با يك برنامه فازبندي شده و مهندسي شده به سازمان ملل و نيويورك مي رود و دارد با مردم امريكا نيز سخن بگويد؟ روشن است كه در سيستم حزبي و فريبنده ايالات متحده و اليگارشي آهنين و نيمه مخفي نظام تصميم گيري، اوباما با هوشمندي و زمان سنجي تصميم سازان آمده است و بر خلاف كشور ما كه احمدي نژاد در سيستم حقيقتاً مردمي و پيش بيني ناپذير غير حزبي رئيس جمهور مي شود و جريانات ذي نفوذ اقتصادي و سياسي را دور مي زند، در ايالات متحده، حتي طرح نام يك نفر در سطح سناتور و رياست جمهور، حاصل جلسات و لابي هاي گسترده با خانواده ها و جريانات صهيونيستي است. به قول چامسكي متفكر و منتقد برجسته امريكايي، امريكا يك حزب با 2 شاخه دموكرات و جمهوري خواه است و مديريت آن يك حزب با چند خانواده و كارتل و شركت است.
ظرفیت دموكراسي امريكا، حد واريانس مشخصي از تغيير را براي اوباما تعيين كرده است از –n تا +n و اگر از اين مرز خارج شود، به روش كندي (قتل) يا كلينتون (توطئه جنسي) حذف مي شود. پس ماجراي شعار تغيير از سوي اوباما چيست در حالي كه همه مي دانند دموكراتها به اسرائيل نزديكترند، آنها چه خوابي براي ما ديده اند؟
امريكايي ها هميشه به كسي نياز دارند كه به ايران فشار بياورد و امروز كسي مي تواند به ايران فشار بياورد كه ژست مذاكره بگيرد و شعار مذاكره بدهد. در واقع مذاكره راه را براي فشار باز مي كند، اگر مذاكره تداوم يابد، علاوه بر خدشه دار شدن وجهه ايدئولوژيك و استكبارستيز نظام اسلامي، فرصت هاي ديپلماسي عمومي احمدي نژاد كه در حال پيشروي سريعي است، از دست مي رود و اگر مذاكره به هم بخورد، راه براي جدا كردن ايران از جامعه جهاني باز مي شود و ايران با كمك پروپاگانداي رسانه اي به عنوان يك كشور تند و منزوي معرفي مي شود.
بازي موذيانه و خطرناك صهيونيست ها، اين بار در قالب ديگري با مترسكي به نام اوباما آغاز شده است. احمدي نژاد در مقابل، بازي دو گانه هوشمندي را آغاز كرده و كليد زده است. احمدي نژاد از يك طرف با طرح هولوكاست شعار محو اسرائيل و ادامه اين بحث در بيان هاي مختلف و سخنراني آتشين در مجمع عمومي سازمان ملل، ديپلماسي عمومي و افكار عمومي را مديريت مي كند و از طرف ديگر با ديپلماسي نامه نگاري به بوش و امروز هم به اوباما، جريان جنگ طلب جمهوري خواه و نيز جريان داراي ژست مذاكره دموكرات را منفعل مي كند.
احمدي نژاد زيركانه و بسيار دقيق، شعار مناظره و ديالوگ انتقادي را طرح مي كند و البته آنها به خوبي مي دانند سؤال اول مناظره در حضور رسانه ها چيست؟ حتي اگر هولوكاست در اروپا رخ داده باشد -كه نداده- چرا فلسطيني ها بايد تاوان آن را بدهند و سؤالهاي بعدي از همين دست؛ نتيجه مناظره از پيش معلوم است.
3- ديپلماسي عمومي جهان، سالها متأثر از امريكا و مسئله سازي آنهاست. اما ديپلماسي عمومي انقلاب اسلامي و احمدي نژاد، 2 خصوصيت ممتاز دارد:
الف- اولويت هاي شما نبايد اولويت هاي ديپلماسي عمومي طرف مقابل باشد و بايد تازگي داشته باشد و بر اين اساس، نامه نگاري با اوباما موضوعيت مي يابد. رفتارشناسي ديپلماسي احمدي نژاد، پاسخ سؤال علت نامه به بوش و اوباماست و به همين دليل است كه پيام وي، چشمگيرترين و پرمعناترين نامه لقب مي گيرد و واشنگتن پست مي نويسد توپ در زمين امريكا افتاده است. رسانه هاي غافلگير شده مجبور به انعكاس آن مي شوند و اوباما با دستپاچگي از پاسخ به نامه احمدي نژاد در وقتي ديگر خبر مي دهد و مشاوران او هم جواب في الفوری ندارند.
ب- خصوصيت دوم ديپلماسي عمومي امروز ما، متفاوت بودن اولويت هاي موضوعي و منطقه اي آن است. احمدي نژاد به تأسي از امام راحل و رهبر انقلاب، فلسطين و موضوع صهيونيزم را هميشه مسئله اول جهان مي داند و باز هم در نامه خود، اقليت همه كاره امريكا را مورد خطاب و عتاب و حمله قرار مي دهد. كالبد و فرم و قالب نامه هاي احمدي نژاد و نيز محتوا و مظروف آنها براساس اين 2 خصوصيت شكل مي گيرد.
4- در ديپلماسي احمدي نژاد، بيش از آنكه به منابع و توان دشمن بيانديشيم، به منابع قدرت خودي باور داریم. مؤلفه قدرت ما، ملت ما و ملت هاي آزاده و مستضعف جهان بوده و امروز حتي ملت هاي امريكا و اروپا نيز به آن افزوده شده است.
احمدي نژاد مرزهاي دولت- ملتي را شكسته است و به منابع كل بشر مي انديشد، حتي مردم امريكا. به ادبيات ضد ناسيوناليستي و فرامرزي سيد حسن نصرالله بنگرید: من از فلسطيني ها حمايت مي كنم، من عضو حزب ولايت فقيه هستم، مردم سوريه پشتيبان ما هستند و... ادبيات و منش احمدي نژاد و سيد حسن نصرالله، 2 قهرمان امروز جهان اسلام در برابر ادبيات و تفكر امريكايي- انگليسي ايجاد مرزهاي قوميتي و كاذب قدعلم كرده است.
ديپلماسي شيعي و ايراني- اسلامي ما از ابتداي انقلاب يارگيري گسترده خود را از بين ملت ها شروع كرده و امروز به مرزهاي امريكا و اروپا نيز رسيده است. ملت هاي امريكا و اروپا نيز به زودي به مؤلفه هاي قدرت ما تبديل خواهند شد، بايد براي آنها هم برنامه داشت. شايد مخاطب نامه احمدي نژاد وجدان عمومي مردم امريكا بوده است. در اين چند روز از بازتاب گسترده آن در فضاي عمومي امريكا بسيار گفته شده است.
5- امريكايي ها دريافته اند كه اعمال قدرت سخت، نتايجي چون اقتدار و قدرت يابی روزافزون حزب الله لبنان و وضعيت امروز عراق داشته و ديگر روش جوابدهي نيست و الآن به كاراكتري شبيه اوباما نياز دارند. بازي قدرت نرم و ترميم همزمان چهره منفور و خراب امريكا در جهان آغاز شده و ايران اسلامي بايد براي اين وضعيت خطير برنامه داشته باشد. نامه احمدي نژاد گام اول برنامه هاي جمهوري اسلامي است و بايد با استفاده از فرصت هاي رسانه اي شفاهي و مكتوب، افكار عمومي جهان را روشن كرد. بايد مراقب بود، چرا كه رهبر كشور سلطه طلب امريكا با گارد محبوبيت به جنگ آمده است.
6- بسيار خنده دار است كه تب امريكازدگي جريان واداده و تجديدنظر طلبي داخلي ما دوباره اوج گرفته و تحليل حضرات وابسته به جريان افراطي دوم خرداد كه مي خواهند از اين ماست كره بگيرند، باعث مضحكه عقلاي قوم از هر دو جناح شده است. تحليلي كه احمدي نژاد را حاصل تندروي و توهين هاي بوش به ملت ايران مي داند و براين اساس، با آمدن اوباما ما به ازاي داخلي آن را مي طلبد (خاتمي) سر از ناكجا آباد در خواهد آورد. برعكس بايد گفت آمدن اوباما حاصل ظهور و حضور احمدي نژاد در ايران است.
براي مقابله با احمدي نژاد، آنها به گزينه اي چون اوباما رسيده اند، اوباما در برخي مواضعش كه قابل تأمل است، از مدل و گفتار احمدي نژاد گرته برداري ناقصي كرده است. بايد هوشيار و متوجه افكار عمومي دنيا و فضاي گفتماني ملت ايران بود.
