هم اکنون عضو شبکه تلگرام رجانیوز شوید
ايران: صحنه بين المللى در روزها و هفته هاى اخير شاهد رويدادهايى نظير درگيرى گرجستان و روسيه و استعفاى پرويز مشرف، رئيس جمهورى پاكستان بوده است كه اين دو رويداد با قرابت ها و تفاوت هايى به وقوع پيوسته است.
كارشناسان معتقدند ويژگى شاخص اين دو رويداد نقش ايالات متحده است كه در قبال شكست دولت هاى مورد حمايت خود در تفليس و اسلام آباد تنها سكوت اختيار كرد و زمانى كه سران اين كشورها چشم يارى به وعده هاى حمايت واشنگتن داشتند چنين عمل نكرد. اين حركت ايالات متحده با پيام هايى در داخل و خارج كشور همراه بود. پيامى كه از كاخ سفيد مخابره شد از طرفى به هم پيمانان امريكا از جمله كشورهاى عربى بود كه انتظار دارند واشنگتن در مواقع خطر به يارى آنها بشتابد. انتظارى كه پوچى آنها در ماجراهاى اخير به اثبات رسيد. پيام رويدادهاى تفليس و اسلام آباد به گروه هاى تندروى داخلى نيز اين بود كه به وعده حمايت امريكا دل خوش نكنند و بيش از اين در راستاى منافع ايالات متحده حركت ننمايند.
تماشاگر تفليس
واژه «تماشاگر» عبارتى است كه بسيارى از كارشناسان در تحليل رفتار واشنگتن در قبال دولت ساكاشويلى به كار مى برند كه با انقلاب مخملين و حمايت امريكا روى كار آمده است. امريكايى ها برخلاف انتظار مقامات تفليس، وارد درگيرى هاى گرجستان و روسيه نشدند و بدين ترتيب تحولات منطقه به ضرر متحد امريكا و به نفع روسيه به پايان رسيد. نيروهاى وابسته به دولت ساكاشويلى كه ساعاتى قبل از آغاز المپيك پكن به اوستياى جنوبى و آبخازستان هجوم بردند، تلاش داشتند كه در فضايى متأثر از اين رقابت هاى بين المللى ورزش كه نگاه جهانيان را به سمت خود جلب كرده است به اهداف خود دست يابند. به دنبال اعلام حمايت رايس از گرجستان در سفر ۱/۵ ماه قبل به اين كشور، گرجستان زمان را براى عضويت در سازمان آتلانتيك شمالى (ناتو) مناسب ديد. يكى از شرايط عضويت در ناتو «تسلط مطلق و كامل بر سرزمين هاى مورد ادعا» است كه گرجستان در مناقشات اخير در حصول آن ناموفق بود. تفليس و واشنگتن تصور مى كردند كه روس ها سياست گذشته خود مبنى بر خويشتندارى در مداخله درگيرى ها را دنبال مى كنند و دولت ساكاشويلى بدون دردسر خاصى بر منطقه مورد تجاوز مسلط شود اما محاسبات نادرست از آب درآمد و نيروهاى گرجى با ورود به اوستياى جنوبى به بحران قفقاز دامن زدند.
تاريخ انقضاى يك سياستمدار
و اما در پاكستان؛ امريكا از دو سال پيش مى كوشيد كه حزب مردم به رهبرى «بى نظير بوتو» زمام امور را در دست گيرد و در اين راستا پرويز مشرف، متحد خويش را تحت فشار قرار داد تا دولت پاكستان به رهبرى بى نظير بوتو را به رسميت بشناسد.
اين گونه بود كه واشنگتن عملاً نشان داد كه از نگاه كاخ سفيد تاريخ انقضاى رياست جمهورى مشرف فرا رسيده است. سعدالله زارعى، كارشناس مسائل خاورميانه درباره تحولات اخير پاكستان به «ايران» گفت: پرويز مشرف، رئيس جمهور پاكستان تلاش كرد طى دو سال اخير در يك بازى دوگانه امريكايى ها را در حالت انتظار قرار دهد: از يك سو بر سر بازگشت بوتو به قدرت مانع ايجاد كند و از ديگر سو خواسته واشنگتن در مواجهه با طالبان را اجابت ننمايد.
امريكا از مشرف انتظار داشت كه جريان طالبان را به طور كامل مهار كند اما وى با توجه به نفوذ گسترده مردمى جريان هاى مذهبى سنى از ورود به درگيرى با آنها اجتناب كرد كه اين مسئله خشم واشنگتن را برانگيخت.
زارعى خاطرنشان كرد: نحوه مواجهه مشرف با حزب مردم و نحوه عملكرد وى در قبال خواسته كاخ سفيد در مجموع شرايطى را در پاكستان به وجود آورد كه امريكا در صدد بركنارى مشرف برآيد. اين روزنامه نگار ترور بى نظير بوتو را مشكوك خواند و گفت: اين رويداد صحنه افكار عمومى در پاكستان كه به سمت مشرف گرايش داشت را برعليه «ژنرال» برانگيخت و در سوى ديگر محبوبيت حزب مردم از ۱۷ درصد به نزديك ۴۰ درصد رسيد. اين گونه بود كه مشرف در ماجراى ترور مشكوك بى نظير بوتو صحنه سياسى پاكستان را باخت. بدين ترتيب يك جريان سياسى در اسلام آباد كه پيوندهاى گسترده اى با امريكا دارد توانست به مدد اين ترور، بر رقباى داخلى پيشى بگيرد.
تأثير وقايع قفقاز در مناسبات روسيه - واشنگتن
تأثير وقايع قفقاز در مناسبات روسيه - واشنگتن از نگاه تحليلگران به نفع تهران ارزيابى شده است. زارعى در اين باره معتقد است: هرگاه تضادهاى امريكا و كشورهاى ۱+5 گسترش يابد در چانه زنى ها براى اعمال فشار بيشتر به ايران تأثير منفى مى گذارد.
وى تصريح كرد: مدتى طول خواهد كشيد تا روال مناسبات امريكا و روسيه عادى شود. وحدت نظر اين دو كشور براى رسيدن به يك قطعنامه ضد ايرانى تا آن مقطع حاصل نخواهد شد.
