محور همه «ربانیون» امام زمان علیه السلام است/ اگر در صف معاندین نباشیم معلوم هم نیست شامل رحمت واسعه‌ی الهی شویم

 

 

 

عرض کردیم که همراهان سیدالشهداء صفاتی باید داشته باشند آن‌هایی که هم در دنیا هم در آخرت همراه امام حسین هستند. یکی از صفات آن‌ها این بود که مأنوس با مرگ بودند. با عوالم غیب آشنا بودند. وگرنه کسی که طالب دنیاست، در کوچ کردن به‌سوی خدا سبک‌بال نمی‌تواند باشد. آن‌ها از بیشتر خواهی دنیا قدم را بالاتر گذاشته و به خواهان شدن خود اهل‌بیت رسیده‌اند. صفت دیگری که در برای آن‌ها در زیارات معصومین نقل‌شده است، ربّانی بودن است.

 

السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَيُّهَا الرَّبَّانِيُّونَ أَنْتُمْ لَنَا فَرَطٌ وَ نَحْنُ لَكُمْ تَبَعٌ وَ نَحْنُ لَكُمْ خَلَفٌ وَ أَنْصَارٌ أَشْهَدُ أَنَّكُمْ أَنْصَارُ اللَّهِ وَ سَادَةُ الشُّهَدَاءِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ (اصول کافی ج۴، ص۵۴۷)

آن‌ها نصرت امام کردند. انسان می‌تواند به‌جایی برسد که نصرت خداوند کنند. نصرت دین الهی کند که نصرت به تمام اولیای خداست.

 

ربانیون در قرآن خدای متعال صفاتی را ذکر کرده‌اند. ربانیونی که در کنار انبیاء بوده‌اند. ۱۴۴ تا ۱۴۶ سوره‌ی آل‌عمران:

 

وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى‏ أَعْقابِكُمْ وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى‏ عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئاً وَ سَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ (۱۴۴) وَ ما كانَ لِنَفْسٍ أَنْ تَمُوتَ إِلاَّ بِإِذْنِ اللَّهِ كِتاباً مُؤَجَّلاً وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْها وَ سَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ (۱۴۵) وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَما وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ ما ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَكانُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ (۱۴۶)

 

 

۱۴۴ با اينكه او پيغمبرى است و پيش از او هم پيغمبران بوده‌‏اند و رفته‌‏اند و شايسته نيست اگر او بميرد يا كشته شود شما بعقب برگرديد و دين ديرينه‏ى خود پيش گيريد و آنكه چنين كند هيچ بخدا زيان ندارد. ولى آن‌ها كه پاس اين نعمت بدارند خدا بزودى مزدشان دهد.

 

۱۴۵ و بدانيد كسى را مرگ فرا نرسد مگر بفرمان خدا كه هنگام آن بسرنوشت كرده و آنكه مزد دنيا خواهد [و تندرستى و غنيمت از جنگ‏] باو مى‏دهيم و آنكه مزد آخرت خواهد [از راه جهاد و فرمانبرى پيغمبر] باو مى‏دهيم و بزودى سپاسگزاران را بمزد خود رسانيم،

 

۱۴۶ و بسيار پيغمبران بودند كه گروهى با آن‌ها بجنگ رفتند و آنچه در راه خدا بآنها رسيد سست نشدند و نه ناتوان و خوار [به پيش دشمن‏] و البتّه خداوند دوستدار شكيبايان بود

 

ما موضوعیت برای اهل‌بیت در مقابل خداوند قائل نیستیم، عده این را اسباب دست خود قرار می‌دهند و می‌گویند خوب آن‌ها را کنار می‌گذاریم درحالی‌که آن‌ها به مقام آن‌ها واقف نشده‌اند:

 

 

 

 

 

وَمَن يُرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَمَن يُرِدْ ثَوَابَ الآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْهَا وَسَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ(آل عمران، ۱۴۵)

 

 

 

همانا عدّه‌ای خداوند متعال را به جهت طمع و آرزوى بهشت عبادت می‌کنند كه آن‌یک معامله و تجارت خواهد بود و عدّه‌ای دیگر از روى ترس، خداوند را عبادت و ستایش می‌کنند كه همانند عبادت و اطاعت نوكر از ارباب باشد؛ و طایفه‌ای هم به‌عنوان شكر و سپاس، از روى معرفت، خداوند متعال را عبادت و ستایش می‌نمایند؛ و این، عبادت آزادگان است كه بهترین عبادات هست.

 

در این طریق باید توجه داشت که مرگ‌ها دست خداست و اگر انسان در این مسیر دنیا را بخواهد یا آخرت بخواهد به او داده می‌شود و اگر هم بالاتر از آن شاکر باشد به او از جزای ویژه داده می‌شود.

 

 

كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ: چه بسیار ربیونی که همراه پیامبر به جنگ‌ها رفتند.

 

فَما وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ: شدت روحی آن‌ها ضعیف نمی‌شود، آن‌ها ضعف در عمل ندارند.

 

وَ ما ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَكانُوا: آن‌ها به زمین گیری هم نمی‌رسند. مسکین هم نمی‌شوند، مسکین به فقیری می گویند که قوط شب هم نداشته باشد.

 

اللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ: صابرین همان ربیون هستند.

 

 

ظهر آیه در جنگ احد اتفاق افتاده است

 

ارْتَدَّ النَّاسُ إِلا ثَلاثَةُ نَفَرٍ: سَلْمَان وَ أَبُوذَر وَ الْمِقْدَادُ. قُلْتُ: فَعَمَّارٌ؟ قَالَ: قد کان جَاصَ جَيْصَةً ثُمَّ رَجَع  (رجال کشی، ج۱، ص ۵۱)

 

ارْتَدَّ النَّاسُ بَعْدَ النَّبِیّ إِلا ثَلاثَة نَفَرٍ: الْمِقْدَادُ بْنُ الأَسْوَدِ، وَ أَبُو ذَرّ الْغِفَارِيُّ وَ سَلْمَانُ الْفَارِسِيُّ. ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ عَرَفُوا وَ لَحِقُوا بَعْدُ (مصنفات المفید، ج۱۲، ص ۱۲)

 

اعتماد تا این حد مهم است که بعد از پیامبر فقط این سه نفر در اسلام باقی ماندند.

 

اعتماد قطعی است که فرد با آن به مقام همراه سیدالشهدا می‌رسد. مگر عزرائیل روزانه جان هزاران نفر را نمی‌گیرد ولی حضرت موسی به حضرت خضر با یک قتل نفس زکیه او را مورد پرسش قرارداد و نتوانست به ایشان اعتماد کند.

 

علی بن ابراهیم رحمه‌الله می‌گوید: در روز اُحد، مسلمین فرار می‌کردند و هرکدام که به مسلمان دیگري برمی‌خورد به او می‌گفت: «إن رسول الله (صلى الله عليه و آله) قد قتل، النجاء النجاء» یعنی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله کشته شد. جان خود را بگیرید و خود را نجات دهید. «فلما رجعوا إلى المدينة أنزل الله: وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ إلى قوله تعالى: انْقَلَبْتُمْ عَلى‏ أَعْقابِكُمْ يقول: إلى الكفر»

 

ربیون در کنار انبیا می‌ایستادند و می‌جنگیدند. و مشکلات مسیر در آن‌ها تردید ایجاد نمی‌کرد.

 

محور همه ربانیون امام زمان علیه السلام است که «ربانی آیات الله» است. در سوره مبارکه آل عمران هم، مراد از «ربانیون» امیر المومنین علیه السلام است و اصلاً آیه در شأن ایشان نازل شده است. «رِبّی» حقیقی و «رِبّی» امت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، امير المؤمنين است كه هیچگاه سست نشد و تا انتهاء ایستاد.

 

آن «رِبّی» که در سخت‌ترین صحنه‌ها ایستاد خود امام حسین علیه السلام است. اصحاب پرتویی از شعاع ربانیت امام حسین علیه السلام بودند و این معنای شفاعت حضرت است که به اصحابشان رسید.

 

ربانیون کسانی هستند که محو در زندگی آن‌ها خداست. تمام شئون آن‌ها مختص به پروردگار است و همه‌ی توجهشان به پروردگار است.

 

 

الَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ (معارج، ۲۳)

 

کسی که همیشه بر نماز مداومت داشته است، سلمان که همیشه به دنبال امیرالمؤمنین بوده است.

 

الَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ (ماعون، ۵)

 

کسانی که به دنبال نماز را کوچک می‌شمارند و بر آن سهل انگاری می‌کنند.

 

هیچ‌چیزی نمی‌تواند ربیون را از حضرتشان جدا کند همان‌گونه که اصحاب حضرت سیدالشهدا می‌گویند اگر هفتاد مرتبه ما را بسوزانند و آتش ما را به باد دهند و آن را تکرار کنند ما از شما دست برنمی‌داریم. حضرت را هم آن‌ها را امتحان کرد، فرمود شما اکنون‌که به شهادت رسیده‌اید یک‌مرتبه آن را چشیده‌اید اصحاب فرمودند بلند شویم. حضرت فرمودند خیر، شما امتحانتان را پس دادید.

 

صحنه‌ای سخت‌تر از عاشورا که شیطان همه‌ی لشکر خود را جمع کرده است نبوده است. امام حسین در رأس آن صحنه بوده است.

 

 

اگر ما در صف معاندین نباشیم شامل رحمت واسعه‌ی الهی نمی‌شویم. ما برخی اوقات خود را خیلی مهم می‌دانیم و فکر می‌کنیم اگر خداوند به خاطر یک تار مو بیرون گذاشتن و یا صورت را تراشیدن عذاب نازل می‌کند. خیر ما خیلی کمتر از آن هستیم که با این اعمال خداوند را به خشم آوریم. اما گردن‌فرازی و در صف مستکبرین ایستادن باعث عذاب الهی می‌شود. اگر همه در حب امیرالمؤمنین اجماع می‌کردند خداوند بهشت را خلق نمی‌کردند.

 

ان الذین تقوا (کسانی که شیعه‌ی امیرالمؤمنین هستند) هر کسی با امام است ، متقین است و هر کسی که غیر از آن است متقین نیست و معیت با امام ندارد.

 

 

حتی ممکن است گاهی متقین کارش از دستش در برود ولی او اصرار بر گناه نمی‌کند پس غفلت او را فرا نمی‌گیرد. هنگامی که زمین می‌خورند همان و استغفار کردن همان.

 

اگر قوای ظاهری او را شیطان به سمتی مایل دارد آن حقیقی که در وجود او هست، همزمان از کار خودش پیشمان می‌شود و این همان توبه و کفاره است.

 

وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ اللّهُ وَلَمْ يُصِرُّواْ عَلَى مَا فَعَلُواْ وَهُمْ يَعْلَمُونَ (آل عمران، ۱۳۵)

 

وقتی می‌خواهید نماز شب بخوانید ولی خیلی خواب در چشمانتان است بدانید که آن شب یک خبری است که شیطان به شما اجازه نمی‌دهد نماز شب را به پادارید. ابلیس یکی از جاهایی که قوای خودش را جمع کرد اینجا بود که گفت ما با همه که کار نداریم بلکه با شیعیان امیرالمؤمنین کارداریم. ولی نمی‌دانستند چگونه در آن‌ها وسوسه کنند. عفریت راهی را ارائه کرد که می‌تواند متقین را با طریقی گمراه کند و آن هم تسویف است. یعنی توبه را از او دور می­کند و  در خیال او فرصت ایجاد می‌کند که گویا زمان باقی است.