گزارش توليد كشاورزي با وجود خش

روابط عمومي وزارت جهاد كشاورزي گزارش توليد محصولات كشاورزي در سال جاري را با وجود خشكسالي و سرمازدگي را منتشر كرد.

به گزارش روابط عمومي وزارت جهاد كشاوري، در جريان خشكسالي سال زراعي (87 _ 1386) در 12 استان كشور بارندگي كمتر از 50 درصد ميانگين بلند‌مدت بوده و 17 استان كشور بين 51 تا 74 درصد ميانگين بلندمدت بارش داشته‌اند.

بر اساس گزارشهاي هواشناسي، بارندگي ماه‌هاي نياز آبي گياه (اسفند 1386 تا خرداد ماه 1387) به ميزان نصف سال قبل كاهش يافت و از 25 ميليارد متر مكعب به 13 ميليارد متر مكعب رسيد. همچنين به دليل ادامه بحران خشكسالي، اولويت بهره‌برداري از آب پشت سدها براي مصارف آشاميدني تخصيص داده و از مصرف بخش كشاورزي خارج شد.

علاوه بر خشكسالي، سرماي شديد زمستان 1386 و تداوم آن به مدت طولاني موضوع بي سابقه‌اي طي سال‌هاي گذشته بود، به نحوي كه در برخي از استان‌هاي كشور طي 20 سال گذشته سرماي منهاي 12 درجه در 22 روز اتفاق افتاده و در سال ياد شده سرماي منهاي 23 درجه 25 روز رخ داد كه بر اساس مطالعات هواشناسي به دليل كاهش شديد و سريع دما و استمرار آن اقدام پيشگيرانه‌اي ميسر نبوده است.

بر پايه اين گزارش، به هر جهت سرماي شديد زمستان 1386 و گرماي زودرس بهاره سال 1387 كه تاثير زيادي بر توليد محصولات زراعي به ويژه ديم داشت، از وقايع مهمي بود كه در سالهاي گذشته بي‌سابقه بوده است.

اين گزارش حاكي است: مقايسه خشكسالي اخير با خشكسالي قبلي نشان مي‌دهد، افت توليد محصولات زراعي در سالهاي 79_ 78 و 87( 86 به ترتيب 5/7 و 5/14 درصد) بوده است. در صورتي كه ميزان بارندگي در سال 78_79 نسبت به سال قبل حدود 22% كاهش داشته در حالي كه سال زراعي 86_87 با كاهش بارندگي بيش از 60 درصد نسبت به سال قبل مواجه شد باشد.

بر اساس اين گزارش‌، سرانه توليد در سال 79 حدود 858 كيلوگرم محصولات زراعي و باغي است كه اين رقم در سال 87 با وجود شدت بيشتر خشكسالي و سرماي شديد زمستان سال قبل اين ميزان به حدود 5/1085 كيلوگرم افزايش يافت.

بر اساس اين گزارش، بيشترين كاهش توليد در توليد محصول گندم بوده است كه به دليل اينكه 4 ميليون هكتار از سطح زير كشت گندم ديم مي‌باشد و به دليل سرماي بيش از حد زمستان و عدم بارندگي در زمستان و بهار و گرماي زودرس در بهار و خسارت به منابع آب منجر به خسارت شديد در گندم مزارع ديم شده است.

بنابر اين گزارش، بخشي از كاهش توليد مربوط به محصولات باغي است كه در اثر سرماي زمستان سال 86 باغها دچار خشكيدگي شده‌اند، به حدي كه مثل انگور، انار، زيتون و مركبات در بعضي از مناطق در سال 87 اصلا توليد نداشته‌اند.

*اقدامات انجام شده در ارتباط با خشكسالي:

وزارت جهاد كشاورزي در سال 1384 ايجاد مركز مديريت خشكي و خشكسالي كشاورزي را پيشنهاد نمود كه در سال 1385 پايگاه ملي مديريت خشكسالي كشاورزي با رويكرد مديريت ريسك به جاي مديريت بحران در اين وزارتخانه تاسيس شد.

* توليد برنج با وجود كاهش سطح اضافه شد

بر اساس گزارش فارس، اگرچه در اثر خشكسالي سطح زير كشت برنج 50 هزار هكتار كاهش داشته، ولي ميزان توليد محصول برنج در اثر اجراي روشهاي نوين و موثر مبارزه با خشكسالي تغيير محسوسي نداشته است.

*ايجاد سيستم پيش‌بيني و پهنه‌بندي خشكسالي در كشور

بر اساس اين گزارش، به منظور ايجاد سيستم مديريت ريسك، اولين نقشه‌هاي وضعيت خشكسالي در كشور همزمان (حتي قبل از وقوع خشكسالي) با بروز خشكسالي ارايه شد.

*ارايه 85 دستورالعمل فني و طرح‌هاي اجرايي حاصل از يافته‌هاي تحقيقات براي كاهش اثرات خشكسالي

بنابر اين گزارش، به منظور مقابله با خشكسالي و رفع مشكل بي‌آبي در مناطق عشايري، بيش از 2 هزار دستگاه تانكر ثابت و چرخدار 1000 و 2000 ليتري در مناطق عشايري مستقر و 260 دستگاه تانكر ساير آبرساني صورت مي‌گيرد و در سال جاري 32 دستگاه تانكر سيار و 117 دستگاه تانكر ثابت نيز در حال تهيه و نصب در مناطق مختلف است.

*علي‌رغم سه برابر شدن كاهش بارندگي در خشكسالي اخير نسبت به خشكسالي قبلي (79_ 1378) كاهش توليد به شدت كاهش بارندگي نبوده است. توليد محصولات زراعي در سال 79_ 1378 حدود 5/7 درصد و در سال 87_1386 حدود 5/14 درصد نسبت به سال قبل كاهش داشت. ليكن ميزان بارندگي در سال 79 نسبت به سال قبل حدود 22 درصد كاهش، ولي در سال زراعي 87_ 86 حدود 60 درصد كاهش داشت.

بنابر گزارش حاضر، همزمان با كاهش شديد بارندگي، بخش كشاورزي در سال گذشته با سرماي بي‌سابقه نيز مواجه شد، با اين وجود سرانه توليد از حدود 858 كيلوگرم محصولات زراعي و باغي در سال 79 به حدود 5/1085 كيلوگرم در سال 1386 رسيد.

*علي رغم گرماي زودرس در بهار 87 كه بسيار براي توليد محصولات زراعي به ويژه ديم تاثير سوء داشته است، ولي به دليل تمهيد انديشيده شده و اقدام موثر منجر به جلوگيري از كاهش شديد توليدات شده است.

*بيشترين كاهش در توليد محصول گندم بود كه به دليل اينكه 4 ميليون هكتار از سطوح زير كشت گندم ديم مي باشد و به دليل سرماي بيش از حد زمستان و عدم بارندگي در زمستان و بهار و گرماي زودرس در بهار و خسارت به منابع آب منجر به خسارت شديد در گندم مزارع ديم شده است.

*بخشي از كاهش توليد مربوط به محصولات باغي است كه در اثر سرماي زمستان سال 86 باغها دچار خشكيدگي شده‌اند، به حدي كه در بعضي از مناطق محصولاتي نظير انگور، انار، زيتون و مركبات، توليد قابل توجهي نداشتند.

بنابراين گزارش، با توجه به ميزان بارندگي حدود 116 ميلي‌متر در سال زراعي 8 7 _ 86 كه شديد‌ترين خشكسالي در 40 سال گذشته بوده است و همچنين سرماي زمستان 86 و كم‌بارشي در بهار و گرماي بهاره خسارت 5/14 درصد به توليد سال 87 در مقايسه با سال قبل بيانگر اقدامات مناسب انجام شده در جلوگيري از افزايش خسارت‌ها است، لذا انتظار مي‌رود با رويكرد به مديريت ريسك و توجه بيشتر به زير‌ساختهاي توليد، پايداري توليد را در سالهايي خشك افزايش دهيم.

بنابر اين گزارش، به منظور اجراي «عمليات اضطراري خشكسالي» مبلغ 2500 ميليارد يال (اعتبار ملي) و 2000 ميليارد ريال (استاني) براي اجراي طرح‌هاي اضطراري به ويژه تامين آب شرب انساني و دامي، تهيه و تامين علوفه، خريد دام و تهيه و تامين تانكر آبرساني ثابت و سيار هزينه شد.

* تصويب 2هزار و 500 ميليارد تومان از 15 هزار ميليارد تومان خسارت خشكسالي

بر اساس گزارش فارس، لايحه پيشنهادي 45 هزار ميليارد ريالي براي جبران بخشي از خسارات سرمازدگي و خشكسالي به مجلس تقديم شد، با تصويب در متمم قانون بودجه سال 87 كل كشور مبلغ 21 هزار ميليارد ريال جهت حمايت از خسارت ديدگان، بهره‌برداران و توليد‌كنندگان بخش كشاورزي در برابر خسارت‌هاي ناشي از خشكسالي و سرمازدگي اختصاص يافت.

بر اساس گزارشهاي واصله ، اعتبارات ملي كشاورزي شامل يارانه مورد نياز نهاده‌هاي كشاورزي (8000 ميليارد ريال) و افزايش اعتبار صندوق بيمه محصولات كشاورزي (2000 ميليارد ريال) است.

بنابر اين گزارش، اعتبارات استاني شامل پرداخت خسارت به كشاورزان خسارت ديده فاقد پوشش بيمه‌اي (2000 ميليارد ريال)، كمك‌هاي فني و اعتباري اصلاح شيوه‌هاي آبياري و توسعه‌ آبياري تحت فشار (3000 ميليارد ريال)، پرداخت سود و كارمزد تسهيلات بانكي كشاورزان خسارت ديده براي امهال يكساله اقساط سررسيد شده (6000 ميليارد ريال) است.

بر اساس گزارش، موافقتنامه‌هاي مربوطه با معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي و استانداري‌هاي ذيربط مبادله و ابلاغيه‌ها و دستورالعمل هاي استمهال وام بانكي از طريق بانك مركزي به بانك‌هاي عامل ارسال شده است.