هم اکنون عضو شبکه تلگرام رجانیوز شوید
سه شنبه، 12 شهريور 1398
ساعت 14:39
به روز شده در :
پنجشنبه 26 ارديبهشت 1398 ساعت 12:14 2019-5-16 12:14:14
شناسه خبر : 318104
کینه کسی را به دل نگیرید. یک وقت هست که به دین و انقلاب و اینها توهین می‌شود، آنجا جای برائت و کینه مخالفین اهل بیت و مخالفین نظام را به دل گرفتن ، یک وظیفه است. اما آنجایی که مربوط به امور شخصی انسان است، مربوط به دین آدم نیست، مربوط به انقلاب و ارزش‌ها نیست، اینجا جای کینه گرفتن نیست.
کینه کسی را به دل نگیرید. یک وقت هست که به دین و انقلاب و اینها توهین می‌شود، آنجا جای برائت و کینه مخالفین اهل بیت و مخالفین نظام را به دل گرفتن ، یک وظیفه است. اما آنجایی که مربوط به امور شخصی انسان است، مربوط به دین آدم نیست، مربوط به انقلاب و ارزش‌ها نیست، اینجا جای کینه گرفتن نیست.

گروه معارف-رجانیوز: شب‌های ماه مبارک رمضان در مسجد لولاگر محفل ذکر و موعظه با موضوع«مبانی تربیت سلوکی فقیه عارف آیت‌الله پهلوانی» شامل شرح کلمات اخلاقی و عرفانی این عالم ربانی در کتاب «عید وصال»، برقرار است. این جلسه که به همت «هیات رهپویان آل طاها(ع)» و «هیات کریم آل طاها(ع) کانون دانش‌پژوهان نخبه» برگزار می‌شود، تا پایان ماه مبارک رمضان ادامه خواهد داشت. متن پیش رو حاصل سخنرانی جلسه نهم از این سلسله جلسات است:

 

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله الذی هدانا سبل السلام و نهانا عن اتباع خطوات الشیطان و الصلاه و السلام علی افضل من دعا الی سبیل ربه بالحکمه و الموعظه الحسنه سیدنا ونبینا ابی القاسم المصطفی محمّد صلی الله علیه و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین المعصومین المکرمین و اللعن الدائم علی اعدائهم اجمعین من الان الی قیام یوم الدین.

الهی هب لی کمال الانقطاع الیک و انر ابصار قلوبنا بضیاء نظرها الیک حتی تخرق ابصار القلوب حجب النور فتصل الی معدن العظمه و تصیر ارواحنا معلقه بعز قدسک الهی واجعلنی ممن نادیته فاجابک و لاحظته فصعق لجلالک فناجیته سرا و عمل لک جهرا.

 

عرض کردیم که محور بحث ما کلمات فقیه عارف مرحوم آیت الله پهلوانی است که در کتاب "عید وصال" جمع آوری شده است و در ضمن این مباحث به تبیین مبانی مکتب تربیتی ایشان و مشایخ­شان می‌پردازیم. ایشان کلامی داشتند که ماه مبارک رمضان ماهی است که انسان باید بار معنوی و اخروی خودش را ببندد و قبل از ماه مبارک رمضان، تذکرات و دستوراتی می‌دادند. عرض کردیم که این در روایات ما مبنا دارد. یکی از آنها همین خطبه شریف شعبانیه حضرت هست که بخشی از این خطبه را عرض کردیم و بخشی دیگر باقی مانده است.

 

رمضان فرصت خوبی است برای عادت به طولانی کردن سجود

حضرت فرمودند که: " أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ أَنْفُسَکُمْ مَرْهُونَةٌ بِأَعْمَالِکُمْ فَفُکُّوهَا بِاسْتِغْفَارِکُمْ" جان‌هایتان در رهن و گرو اعمال شماست. این اعمال هم همان اعمال زشت و گناه و معصیت است چون بعدش می‌فرماید " فَفُکُّوهَا بِاسْتِغْفَارِکُمْ". جان خودتان را از این رهن بیرون بیاورید و آزادش کنید. راهش چیست؟ راهش استغفار است. یعنی طلب مغفرت از حضرت حق کردن.

 

" وَ ظُهُورَکُمْ ثَقِيلَةٌ مِنْ أَوْزَارِکُمْ" گناهان، پشت‌های شما را سنگین کرده است. "فَخَفِّفُوا عَنْهَا بِطُولِ سُجُودِکُمْ" اگر می‌خواهید این بار را از دوش‌تان بردارید، راهش طول سجده است. حضرت فرمودند که سجده‌های خود را طولانی کنید. این ماه مبارک رمضان فرصت خوبی است که انسان در دل شب، پنج دقیقه، ده دقیقه یک سجده‌ای داشته باشد و عادت و تمرین کند برای بعد از ماه مبارک رمضان. الان فرصت هست که انسان دقایقی را در محضر ربوبی خاکساری کند. حالا آن ذکر یونسیه­ای که معروف است، مال خیلی از شماها نیست. یک مراتبی از راه را باید انسان طی کند، بعد در یک زمان خاصی با تعداد خاصی و شیوه خاصی، اساتید اهل معنا دستورش را می‌دهند که گاهی تا 600 تا گاهی تا 1000 تا و گاهی هم بیشتر، این ذکر را در سجده انجام دهند. بعد حضرت فرمودند که: " وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ أَقْسَمَ بِعِزَّتِهِ" خدا به عزت خودش قسم یاد کرده " أَنْ لَا يُعَذِّبَ الْمُصَلِّينَ وَ السَّاجِدِينَ " که انسان‌های نمازگزار و اهل سجده را عذاب‌شان نکند. این یک وعده الهی است " وَ أَنْ لَا يُرَوِّعَهُمْ بِالنَّارِ" اینها را با آتش جهنم نترساند. یعنی کسانی که اهل نماز و اهل سجده هستند خدا به عزت خود قسم خورده که اینها را عذاب نکند و به عذاب دوزخ هم نترساند "یَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ" در آن روزی که همه مردم در محضر ربوبی به پا می­خیزند.

 

هنگام زیارت عتبات، چه کنیم؟

حالا اینجا من یک نکته‌ای را در توضیح این فرازها عرض کنم و آن اینکه حضرت فرمودند که "استغفار کنید." کسانی‌که به عتبات عالیات مشرف می‌شوند، یا به زیارت امام هشتم (صلوات الله و سلامه علیه) مشرف می­شوند گاهی می‌پرسند که چه کار کنیم؟ ما می‌گوییم که از محل اسکان‌تان که به سمت حرم حرکت می‌کنید، مشغول استغفار بشوید. به محض اینکه چشمتان به گنبد نورانی حضرات معصومین(صلوات الله علیهم اجمعین) افتاد استغفار را قطع کنید و مشغول صلوات شوید. استغفار جان را آزاد می‌کند. گره‌ها را باز می‌کند. تخیله می‌کند. وقتی تخلیه شد نیاز به تحلیه دارد. یعنی وقتی آلودگی‌ها از بین رفت، انسان باید یک چیزی در درون جان خودش بریزد که اینها نورانی باشد، لذا مشغول به صلوات شود. و بعد هم برای دیگران دعا کند.

 

من آن شب هم عرض کردم کینه کسی را به دل نگیرید. یک وقت هست که به دین و انقلاب و اینها توهین می‌شود، آنجا جای برائت و کینه مخالفین اهل بیت و مخالفین نظام را به دل گرفتن ، یک وظیفه است. اما آنجایی که مربوط به امور شخصی انسان است، مربوط به دین آدم نیست، مربوط به انقلاب و ارزش‌ها نیست، اینجا جای کینه گرفتن نیست.

 

 انسان اینجا باید دعا کند. در آن دعایی که از نبی خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده دارد که حضرت فرمودند که: " اللهم اهد قومي فإنهم لا يعلمون" خدایا قوم مرا هدایت کن، اینها نادان هستند. ما هم باید از حضرت از امام عصر (علیه السلام) بخواهیم که اینطور برای ما دعا کند که هدایت ما را بخواهد. چون ما ناآگاهیم. محجوب هستیم. از معارف دوریم که نافرمانی می‌کنیم.

 

با این گرانی، چطور افطاری بدهیم!؟

بعد حضرت فرمودند که "أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ فَطَّرَ مِنْکُمْ صَائِماً مُؤْمِناً فِى هَذَا الشَّهْرِ" اگر کسی در این ماه مبارک یک مومنی را افطاری بدهد" کَانَ لَهُ بِذَلِکَ عِنْدَ اللَّهِ عِتْقُ رقبةٍ" در پیشگاه الهی یک افطاری دادن به اندازه یک بنده آزاد کردن ارزش دارد. " وَ مَغْفِرَةٌ لِمَا مَضَى مِنْ ذُنُوبِهِ" و یک نفر را شما افطاری می‌دهید این سبب بخشش گناهان گذشته شما می‌شود.

 

 این توصیه حضرت در دوران خود حضرت، خیلی معنا داشته. چون در آن دوران، مثل اصحاب سُفّه، از اوّلیات محروم بودند. طوری که حضرت پرده‌ای را که به خانه صدیقه طاهره دیدند، ناراحت شدند و حضرت زهرا (سلام الله علیها) فهمیدند که برای چه حضرت رسول(صلی الله علیه و آله و سلم) ناراحت شدند و بلافاصله فرمودند که پرده را کندند و فرستادند که اصحاب سفه لباس کنند. یعنی لخت بودند. لباس نداشتند. حتی در بعضی از نقل­ها هست که در موقع نماز، لباس‌هاشان را به هم قرض می‌دادند. در یک چنین شرایطی بودند. حالا این شرایط نیست. اما الان هم جور دیگر آدم‌ها گرفتاری دارند. لذا این کلام حضرت همه دوران‌ها را شامل می‌شود.

 

این سئوال ممکن است به ذهن ما بیاید که حالا که گوشت کیلویی 110، 120 ، 200 هزار تومان هست، برنج گران، خرمای گران، خب ما چطور افطاری بدهیم!؟ حضرت به این سئوال پاسخ داده­اند. " قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَيْسَ کُلُّنَا يَقْدِرُ عَلَى ذَلِکَ " مردی پرسید: همه ما قدرت این کار را نداریم! "فَقَالَ (صلی الله علیه و آله و سلم) اتَّقُوا النَّارَ" از آتش دوزخ پرهیز کنید "وَ لَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ " و لو به یک نیم پاره‌ای از خرما. یک خرما هم که نمی‌توانید بدهید، یک تکه‌ای از یک خرما را بدهید. معلوم است که این ماه رمضان خیلی اهمیت دارد.

 

بعد الان فضاهایی باز شده است برای این کار. بعضی از مساجد افطاری می‌دهند. انسان می‌تواند پولی بدهد. می‌تواند نیم کیلو خرما، نیم کیلو پنیر، یک مقدار چای دهد که در این کار سهیم شود. "اتَّقُوا النَّارَ وَ لَوْ بِشَرْبَةٍ مِنْ مَاء.ٍ" از آتش دوزخ پرهیز کنید ولو به یک جرعه­ای از آب. یک زمان رسم بود که موقع افطار، در این خیابان‌ها کسبه آب خنک می‌گذاشتند. الان می‌گویند که پول آب ما زیاد می‌شود! پول برقش زیاد می‌شود! یخ دیگر نیست! گرفتاری‌های ما هم همین‌هاست. از یک جا صرفه جویی می‌کنیم و از یک جای دیگر گونی گونی رد می‌شود و می‌رود!

 

تعریف خوش اخلاق در فرهنگ اسلام

بعد حضرت فرمودند که: " مَنْ حَسَّنَ مِنْکُمْ فِى هَذَا الشَّهْرِ خُلُقَهُ" اخلاق‌تان را در این ماه خوب کنید. هر کسی ببنید که چطور آدمی است؟ زود عصبانی می‌شود؟ زود رنج است؟ تکه بنداز هست؟ حسادت دارد؟ اخلاق مجموعه‌ای از ملکات فاضله است. در عرف می‌گویند: "فلانی خوش اخلاق است" می‌پرسید برای چه؟ می‌گویند: "چون می‌گوید و می‌خندد." این را نمی‌گویند خوش اخلاق. از نظر روایات و آیات این را اخلاق خوب نمی‌گویند. این را می‌گویند "بُشر وجه". اخلاق در فرهنگ اهل بیت و قرآن یعنی انسان، صاحب ملکات فاضله بشود. رذایل را ریشه کن کند و به خلق‌های پسندیده آراسته شود. "مَنْ حَسَّنَ مِنْکُمْ فِى هَذَا الشَّهْرِ خُلُقَهُ کَانَ لَهُ جَوَازاً عَلَى الصِّرَاطِ يَوْمَ تَزِلُّ فِيهِ الْأَقْدَامُ" هر که اخلاق خودش را در ماه رمضان بسازد، این جواز عبور از صراط خواهد بود در آن روزی که قدم‌ها می‌لرزد.

 

"مَنْ خَفَّفَ فِى هَذَا الشَّهْرِ عَمَّا مَلَکَتْ يَمِينُهُ" اگر در خانه خودش بنده‌ای دارد که برای او کار می‌کند (البته الان بنده موضوعیت ندارد. ما باید بگوییم که اگر کارگری دارد که در خانه یا مغازه‌ یا کارگاهش کار می‌کند) خب ماه رمضان است و او هم می‌خواهد روزه بگیرد یا اگر روزه نمی‌گیرد شاید بیمار باشد. بر او در ماه رمضان سبک بگیرد. لذا فرمودند اگر سبک بگیرد: " خَفَّفَ اللَّهُ عَلَيْهِ حِسَابَهُ" خدا هم حساب سختی از او نخواهد کشید. شما سخت حساب نکشید او هم از شما حساب سخت نخواهد کشید.

" وَ مَنْ کَفَّ فِيهِ شَرَّهُ" کسی که در این ماه رمضان دیگران از شر او در امنیت باشند " کَفَّ اللَّهُ عَنْهُ غَضَبَهُ يَوْمَ يَلْقَاهُ " آن روزی که به ملاقات خدا می‌رود گرفتار غضب الهی نخواهد شد. خدا به او غضب نخواهد کرد.

 

دعا برای اقوام منحرف، راه جلوگیری از قطع رحم

" وَ مَنْ قَطَعَ فِيهِ رَحِمَهُ قَطَعَ اللَّهُ عَنْهُ رَحْمَتَهُ يَوْمَ يَلْقَاهُ" اگر کسی قطع رحم کرد، ارتباطش را قطع کرد، گرفتار قطع رحمت خدا خواهد شد در روزی که به ملاقات خدا می‌رود.

 

البته می‌دانید که برخی از افراد هستند که انسان به هیچ وجه نمی‌تواند با اینها ارتباطی داشته باشد. اهل ماهواره هستند. اهل عرق هستند. اهل ورق هستند. اهل ربا هستند. اصلا نمی‌تواند برود، حتی برادرش هم که باشد. می‌داند که وضع خیلی خراب است و آلودگی زیاد است. یکی از بهترین موارد صله ارحام در این طور چیزها که اگر تلفنی هم ارتباط داشته باشد، آفت دارد و به کلی حتی ارتباط کلامی هم قطع شده، برای اینکه گرفتار قطع رحم نشود، این است که برای هدایت او دعا کند.

 

اهمیّت نوافل

"وَ مَنْ تَطَوَّعَ فِيهِ بِصَلَاةٍ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ بَرَاءَةً مِنَ النَّارِ" هر کسی یک نماز مستحبی در این ماه بخواند، برائت از آتش دوزخ برای او نوشته می‌شود. من اینجا یک تذکری عرض کنم. عزیزان، اگر اهل نافله‌های نمازهای واجبتان نیستید، بنا بگذارید که اهل نافله بشوید، منتها به تدریج. اول نافله مغرب را بخوانید که دو تا دو رکعت است. نشسته بخوانید، بدون قل هو الله بخوانید، اما بخوانید. یا نماز وتیره که دو رکعت نشسته نافله نماز عشاء است. نمی‌خواهید طولانی بشود آن را هم بدون قل هو الله بخوانید، اما بخوانید. بعد کم کم با قل هو الله بخوانید. به تدریج عمل کنید.

 

در روایت داریم که نافله صبح از نماز شب اهمیتش بیشتر است. دو رکعت هم هست. کسانی که اهل نماز شب هستند، بعد از نماز شب، ولو اذان صبح نشده می‌توانند نافله صبح‌شان را بخوانند. این را بخوانید. پس هر کسی هر مقداری نماز نافله می‌خواند، در ماه رمضان آن نافله‌هایی را که نمی‌خواند آنها را بخواند. اگر اهل نماز شب نیست، در ماه رمضان برای سحر بلند شدن، فرصت خوبی است. حالا یک بیست دقیقه یک ربع زودتر بیدار شود و نماز شبی هم بخواند. عادت کند.

 

هر شب خواندن هزار مرتبه سوره قدر

" وَ مَنْ أَدَّى فِيهِ فَرْضاً کَانَ لَهُ ثَوَابُ مَنْ أَدَّى سَبْعِينَ فَرِيضَةً فِيمَا سِوَاهُ مِنَ الشُّهُورِ." کسی که در ماه رمضان بدهی خود را صاف کند، ثواب کسی که هفتاد واجب را در دیگر ماهها انجام داده باشد برای او می‌نویسند. اگر می‌توانید بدهی‌های خود را صاف کنید صاف کنید. در ماه‌های دیگر هفتاد تا واجب را انجام دهید چه ثوابی دارد؟ کسی که برود قرض خودش را بدهد این را برای او می‌نویسند.

 

عرض کردم حرم که مشرف می‌شوید تا وقتی که گنبد و یا آن بارگاه را ندیدید، استغفار کنید. گفتیم که استغفار چه کار می‌کند. حالا صلوات چه کار می‌کند؟ حضرت فرمودند که " وَ مَنْ أَکْثَرَ فِيهِ مِنَ الصَّلَاةِ عَلَيَّ ثَقَّلَ اللَّهُ مِيزَانَهُ يَوْمَ تَخِفُّ الْمَوَازِينُ" آن روزی که می‌بینند اعمال سبک است، وقتی اعمال صلوات فرستنده را می‌کشند می‌بینند که سنگین است. حضرت فرمودند که در ماه رمضان صلوات بفرستید بر من، زیاد هم بفرستید تا کیل و میزانتان سنگین شود.

 

" وَ مَنْ تَلَا فِيهِ آيَةً مِنَ الْقُرْآنِ کَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ خَتَمَ الْقُرْآنَ فِى غَيْرِهِ مِنَ الشُّهُورِ." کسی که در ماه مبارک رمضان یک آیه قرآن بخواند، به اندازه یک ختم قرآن در سایر ماه‌ها است. یکی از دستوراتی که در ماه مبارک رمضان استاد ما مرحوم آیت الله پهلوانی می‌دادند، هر شب خواندن هزار مرتبه سوره قدر بود. هزار سوره قدر، یعنی شش هزار آیه. هر شب شش هزار آیه، یعنی شش هزار ختم قرآن. مثلاً در ماه شوال اگر می­خواهید یک ختم قرآن بکنید، این ختم قرآن چه آثاری دارد؟ اگر روزی یک جزء بخوانید، آخر ماه شوال می‌شود یک ختم قرآن. چه آثاری دارد؟ ماه رمضان یک دانه آیه، اثر آن یک ماه را دارد که یک ختم قرآن کردید.

 

در این ماه، کدام شیاطین در غل و زنجیر هستند؟

" إِنَّ أَبْوَابَ الْجِنَانِ فِى هَذَا الشَّهْرِ مُفَتَّحَةٌ" درهای بهشت در ماه مبارک رمضان باز است. به همین دلیل مرحوم آقای پهلوانی می­فرمودند که "در ماه رمضان، بار معنوی و اخروی را ببندید؟" چون بستر از همه طرف فراهم است. از هر جهت آمادگی هست. " فَاسْأَلُوا رَبَّکُمْ أَنْ لَا يُغَلِّقَهَا عَنْکُمْ" از خدا بخواهید که این درها را بر شما نبندد. ولی همین رفتار و کردارهای سوء ما سبب می‌شود که این درها بسته شود. و الّا خدا که فیاّض است و فیضش دائمی است. " يَا دَائِمَ الْفَضْلِ عَلَى الْبَرِيَّةِ". نقص در فاعل نیست، نقص در قابل است. "وَ أَبْوَابَ النِّيرَانِ مُغَلَّقَةٌ" درهای آتش دوزخ هم بسته است. "اسْأَلُوا رَبَّکُمْ أَنْ لَا يُفَتِّحَهَا عَلَيْکُمْ" از خدا بخواهید که درهای دوزخ را باز نکند. یعنی یک کاری نکنید که در جهنم را باز کنید.

 

"وَالشَّيَاطِينَ مَغْلُولَةٌ فَاسْأَلُوا رَبَّکُمْ أَنْ لَا يُسَلِّطَهَا عَلَيْکُمْ." شیاطین هم در غل و زنجیر هستند. البته این شیاطین که در غل و زنجیر هستند همه شیاطین نیستند. اینجا حضرت قیدی نیاورده‌اند. شیطان‌های مارد و مرید در غل و زنجیر هستند. قرآن، هم از شیطان مارد مطلب دارد و هم از شیطان مرید. در یک آیه می‌فرماید " وَ حِفْظاً مِنْ كُلِّ شَيْطانٍ مارِدٍ" در جای دیگر می‌فرماید که "یَتَّبِعُ کلَّ شیْطنٍ مَّرِیدٍ". شیطان مارد و مرید در ماه مبارک رمضان در غل و زنجیر هستند، نه همه شیاطین. چون گاهی آدم شیطان‌های انسی را می‌بیند. مرحوم علامه طباطبائی (رضوان الله تعالی علیه) می‌فرماید که: "شیطان مارد و مرید، آن شیاطینی هستند که یکسره و به کلّی فاسد هستند." فساد محض هستند. آنها در ماه مبارک رمضان در غل و زنجیر هستند.

 

اما حضرت در خطبه شعبانیه این را نفرمودند، فرمودند: " وَالشَّيَاطِينَ مَغْلُولَةٌ". اما در یک خطبه دیگری که امیرالمومنین (صلوات الله وسلامه علیه) نقل می‌کند از حضرت، تعبیر این است: " قَد وَکَّل اللهُ بِکُلِّ شَیطانٍ مَرِیدٍ سَبعَةً مِن مَلائِکَتِهِ فَلَیسَ بِمَحلولٍ حتّی یَنقَضِیَ شَهرُکُم هذا". بر هر شیطان مریدی (یعنی همان شیطانی که در شیطنت خالص است) خداوند هفتاد فرشته را گذشته و تا زمانی‌که این ماه مبارک شما منقضی نشده است اینها نمی‌توانند حلول و ورود پیدا کنند. پس در این کلام حضرت معلوم شد که چه شیاطینی در غل و زنجیر هستند.

 

ترک حرام، بالاترین عمل در این ماه

اینجا که کلمات حضرت تمام شد امیرالمومنین (صلوات الله و سلامه علیه) می‌فرماید که: " فَقُمْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ فِى هَذَا الشَّهْرِ؟" امیرالمومنین در بین جمعیت بلند شد و عرض کرد که بالاترین عمل در این ماه چیست؟ ببینید تلاوت آیات بود، افطاری دادن بود، استغفار بود، صلوات بود، نماز مستحبی بود، این همه دستوراتی که حضرت داشتند بود امّا آن عملی که از همه بالاتر است چیست؟ " فَقَالَ يَا أَبَا الْحَسَنِ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ فِى هَذَا الشَّهْرِ الْوَرَعُ عَنْ مَحَارِمِ اللَّهِ." پرهیز از گناهان و محرمات. این بالاترین عمل است. یعنی انسان در این ماه گناه نکند. شما گناه نکن، اصلا قرآن هم تلاوت نکن و نماز مستحبی هم نخوان. گناه نکن، آن خودش یک نورانیتی می‌آورد و شما را می‌کشاند به این سمت.

 

ذیل روایت دارد که بعد هم حضرت نگاه کردند به امیرالمومنین و گریه کردند. حضرت امیر سئوال کردند که چرا گریه میکنید؟ فرمودند: آن روز را دارم می‌بینم که با خون سر شما محاسن شما را خضاب می‌کنند. خطبه شعبانیه است و اینها را مردم شنیدند.

 

رمضان، ابتدای سالِ سالک

پس یک مبنا برای اینکه بار معنوی و اخروی را در ماه مبارک رمضان ببندیم، همین خطبه شعبانیه بود. مبنای دیگری که باید بر طبق آن بار معنوی و اخروی در این ماه مبارک رمضان بسته بشود، روایاتی است که ما را توجه می‌دهد که ابتدای سالِ سالک، چه زمانی هست؟

 

 مرحوم میرزا جواد آقای ملکی، اول کتاب "مراقبات" با ماه محرم شروع می‌شود، یعنی اول سال قمری. مرحوم آقا شیخ عباس قمی، اعمال شهور و ماه‌ها را که می‌خواهد نقل ‌کند، از ماه رجب شروع می‌کند. یعنی می‌خواهد آماده کند برای رمضان. این کار مرحوم محدث قمی هم خیلی دقیق است. اما مرحوم ابن طاوس در کتاب "اقبال" از ماه رمضان شروع می‌کند. خب ماه رمضان که نه اول سال شمسی است و نه اول سال قمری!

 

روایات را دقت بفرمایید. روایتی از امیرالمومنین (صلوات الله و سلامه علیه) است که می‌فرماید: " أوَّلَ كُلِّ سَنَةٍ أوَّلُ يَومٍ مِن شَهرِ رَمَضانَ" اولین روز سال، اولین روز ماه مبارک رمضان است. خب نه سال شمسی اینطور هست نه سال قمری. معلوم می‌شود که این سال، سال خاصّی است. این سال، سال سالکین است. مال کسانی است که اهل مراقبه و اهل معنویت هستند. آنها هم مثل کشاورزان سال دارند. کشاورزان، در پاییز حساب و کتاب می‌کنند و سالکان در ماه رمضان. در یک روایت دیگر باز از حضرت نقل شده است: " أَتَاكُمْ شَهْرُ رَمَضَانَ وَ هُوَ سَيِّدُ الشُّهُورِ وَ أَوَّلُ السَّنَة" ماه رمضان آمده و ماه رمضان آقای ماه‌هاست و اول سال است. اینها را خوب دقت کنید.

 

پس اول سال است و قبل از رمضان دارند می‌گویند که برای سال آینده خودتان چه کار کنید. همانطور که کسبه، آخر اسفند حسابرسی می‌کنند و بعد می‌گویند که سال آینده را چطوری باید شروع کنیم. مقام معظم رهبری اول سال می‌گویند چه؟ امسال سال تولید. سال معنوی هم حساب خاص خود را دارد. اینجا امام صادق (صلوات الله و سلامه علیه) می‌فرماید: " إِذَا سَلِمَ شَهْرُ رَمَضَانَ سَلِمَتِ السَّنَةُ وَ قَالَ رَأْسُ السَّنَةِ شَهْرُ رَمَضَانَ." اگر این یک ماه رمضان را درست و سالم نگه دارید، همه آن یازده ماه دیگر شما سالم خواهد بود و آسیبی نبیند. بعد حضرت فرمودند ماه رمضان، اول سال است.

 

روایت بعدی آن هم از امام صادق (صلوات الله و سلامه علیه) است که می‌فرماید: " لَيْلَةُ اَلْقَدْرِ هِيَ أَوَّلُ اَلسَّنَةِ" شب قدر، اول سال است. سه روایت بود که روز اول رمضان، روز اول سال است، اما این روایت دارد که شب قدر اول سال است. اینکه شب قدر اول سال است به این حساب است که شب قدر یعنی لیله القدر، مقدرات یک ساله شما به امضای نهایی می‌رسد. از این شب قدر تا شب قدر سال آینده. اما اول سال شما، ماه مبارک رمضان است. " لَيْلَةُ اَلْقَدْرِ هِيَ أَوَّلُ اَلسَّنَةِ وَ هِيَ آخِرُهَا." ببینید اول و آخر سال شب قدر است. یعنی در شب قدر حساب شما را تا شب قدر سال آینده می‌بندند. امیدوارم که خدا به همه ما توفیق عنایت کند که ماه رمضان خوبی داشته باشیم.