هم اکنون عضو شبکه تلگرام رجانیوز شوید
يكشنبه، 5 خرداد 1398
ساعت 10:38
به روز شده در :

 

 

 

رجانیوز را در شبکه‎های اجتماعی دنبال کنید

 

شنبه 25 اسفند 1397 ساعت 11:30 2019-3-16 11:30:30
شناسه خبر : 311029
هم‌اکنون ایران با تولید ۶۱۰ میلیون مترمکعب در روز و قطر با تولید روزانه ۶۰۰ میلیون مترمکعب در روز، برداشت سایه به سایه‌ای از مخزن مشترک گازی پارس جنوبی دارند و هر دوطرف با اجرای پروژه‌های توسعه‌ای به دنبال افزایش این ظرفیت هستند.
هم‌اکنون ایران با تولید ۶۱۰ میلیون مترمکعب در روز و قطر با تولید روزانه ۶۰۰ میلیون مترمکعب در روز، برداشت سایه به سایه‌ای از مخزن مشترک گازی پارس جنوبی دارند و هر دوطرف با اجرای پروژه‌های توسعه‌ای به دنبال افزایش این ظرفیت هستند.
 
به گزارش رجانیوز به نقل از تسنیم، میدان گازی پارس جنوبی بزرگترین منبع گازی جهان است که روی خط مرزی مشترک ایران و قطر در خلیج فارس قرار دارد و اصلی‌ترین منبع انرژی ایران و قطر محسوب می‌شود.
 
این میدان دارای حدود 1800 تریلیون فوت‌مکعب (51 تریلیون متر‌مکعب) گاز طبیعی درجا و 50 میلیارد بشکه ( 7.9 میلیارد متر‌مکعب) میعانات گازی است. این میدان گازی، مساحتی حدود 9700 کیلومتر مربع ( 3700 مایل‌مربع) را پوشش می‌دهد که از این مساحت، 3700 کیلومتر‌مربع (1400 مایل‌مربع) آن واقع در آب‌های ایران است و 6000 کیلومتر‌مربع ( 2300 مایل‌مربع) واقع در آب‌های قطر است.
 
برآوردهای وزارت نفت ایران حاکی از این است که ذخیره گاز در بخش ایرانی این میدان مشترک 14 تریلیون متر مکعب به همراه 18 میلیارد بشکه میعانات گازی است که حدود 7.5 درصد از کل گاز دنیا و نزدیک به نیمی از ذخایر گاز کشور را شامل می‌شود، اما برآوردهای آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) نشان می دهد که از 14 تریلیون مترمکعب گاز درجا در بخش ایرانی این میدان، فقط حدود 10 تریلیون مترمکعب گاز قابل برداشت است که این میزان معادل 36 درصد از کل ذخایر گازی موجود در ایران و معادل 5.6 درصد از کل ذخایر گازی جهان را در بر می گیرد.
 
بخش قطری میدان مشترک پارس جنوبی با نام "گنبد شمالی" شناخته می شود. قطر تمامی نیاز داخلی و صادراتی گاز خود را از "گنبد شمالی" تأمین می کند. طبق برآوردهای صورت گرفته میزان ذخایر گازی بخش قطری این میدان مشترک، 36 تریلیون مترمکعب است که IEA میزان قابل استحصال گاز در بخش قطری را حدود 26 تریلیون مترمکعب تخمین زده است.
 
موقعیت مهمترین پروژه های قطر در میدان "گنبد شمالی" را در شکل زیر می بینید.
 
 
 
با این وجود، مخزن گازی پارس جنوبی بین دو کشور مشترک است و قسمت عمیق تر آن در بخش قطری قرار دارد و ساختار این مخزن نشان می دهد که شیب آن به سمت قطر است و هر چه قطر برداشت بیشتری داشته باشد، سیر حرکت منابع گازی و میعانات به سمت قطر بیشتر می شود.
 
قطر توسعه "گنبد شمالی" را از سال 1991 آغاز کرده اما ایران توسعه "پارس جنوبی" را از سال 2001 آغاز کرده است که در شروع به کار 10 سال از قطر عقب مانده ایم. در فاصله سال های 1991 تا 2001 ، قطر حدود 210 میلیارد مترمکعب گاز از این میدان استخراج کرد که به ارزش آن زمان، حدود 60 میلیارد دلار برای قطر درآمد به دنبال داشته است.
 
قطر پروژه های متعددی در میدان گنبد شمالی تعریف کرده و اکنون با 16 فاز تولیدی به میزان حدود 600 میلیون مترمکعب در روز از بخش قطری میدان مشترک پارس جنوبی برداشت گاز دارد.
 
برداشت گاز ایران از میدان گازی پارس جنوبی در سال 1381 شمسی (2003) با بهره برداری از فازهای 2 و 3، به 56 میلیون مترمکعب در روز رسید. این رقم با به بهره برداری رسیدن فازهای یک، 4 و 5 ، 6 و 7 و 8 و 9 و 10 در سال 1388 به 285 میلیون مترمکعب در روز رسید. از سال 1388 تا سال 1392 با توسعه همزمان فازهای پارس جنوبی و عدم اولویت بندی پروژه‌ها، شاهد افزایش ظرفیت تولید گاز از این میدان مشترک در سمت ایران نبودیم اما در سال 92 با اولویت بندی فازها و تمرکزدهی به بهره برداری سریعتر از فازهای با پیشرفت فیزیکی بالاتر، رفته رفته فازهای 12 و 15 و 16 به مدار بهره برداری وارد شدند و در سال 1395 ظرفیت تولید گاز ایران از میدان مشترک پارس جنوبی به 453 میلیون مترمکعب رسید.
 
توسعه در پارس جنوبی با سرعت ادامه یافت و با بهره برداری از فازهای 17 و 18، 19 و 20 و 21 در سال 96 به رکورد تولید 570 میلیون مترمکعب در روز و با بهره برداری از سکوهای A و C فاز 14 در سال جاری به ظرفیت تولید 610 میلیون مترمکعب در روز رسیدیم.
 
طبق آخرین اعلام وزارت نفت، هم‌اکنون ایران با تولید 610 میلیون مترمکعب در روز و قطر با تولید روزانه 600 میلیون مترمکعب در روز، برداشت سایه به سایه‌ای از مخزن مشترک گازی پارس جنوبی دارند و هر دوطرف با اجرای پروژه‌های توسعه‌ای به دنبال افزایش این ظرفیت هستند.
 
در ایران، سکوهای 13B ، 13D، 22 و 24 A، 14B، 13C، 22 و 24 B، 14D و 13A در یکسال آینده وارد مدار بهره برداری می شوند و ظرفیت تولید گاز ایران از این مخزن مشترک به بیش از 700 میلیون مترمکعب در روز خواهد رسید.
 
 
 
تعداد چاههای حفرشده توسط قطر در بخش‌های مختلف "گنبد شمالی" نشان دهنده بی‌توجهی به اصول برداشت صیانتی از مخزن توسط این کشور شریک و رقیب در مخزن مشترک پارس جنوبی است.
 
علاوه بر این، همکاری نزدیک قطر با شرکت‌های اروپایی، جذاب کردن روش‌های قراردادی و گنجاندن ردیف مشارکت در تولید، استفاده از تکنولوژی‌های نوین همچون حفاری های مایل و افقی در مخزن، آزاد بودن شرایط تجاری این کشور در مقایسه با شرایط تحریمی علیه کشورمان و همچنین پیش بودن 10 ساله این کشور در آغاز توسعه مخزن مشترک پارس جنوبی، شرایطی را به وجود آورده که هرچه ایران در توسعه این مخزن مشترک تأخیر داشته باشد، به صورت تصاعدی منافع ملی در برداشت گاز را از دست ‌می‌دهد.
 
از سوی دیگر آغاز مرحله کم‌فشارشدن بخش هایی از مخزن گازی پارس جنوبی به دنبال برداشت بی‌رویه و غیرصیانتی شریک قطری و همچنین مسئله طبیعی شیب میدان و فرار گاز به سمت دیگر مخزن در طرف قطر، زنگ خطری بزرگ برای ایران بوده که اگر امروز در برداشت روزانه گاز از پارس جنوبی به قطر نمی رسیدیم، قطعا در آینده برای رسیدن به مقدار فعلی تولید روزانه گاز (610 میلیون مترمکعب) دیگر با هزینه‌های کنونی نمی توانستیم پروژه‌ها را به سامان برسانیم و چه بسا در کنار افزایش هزینه‌های تأمین تجهیزات و توسعه میدان، با نیاز پیدا کردن به تأسیسات فشار افزایشی، میلیون‌ها دلار به هزینه‌های توسعه و ماهها تأخیر به زمان بهره برداری پروژه‌ها تحمیل می شد.