هم اکنون عضو شبکه تلگرام رجانیوز شوید
دوشنبه، 30 ارديبهشت 1398
ساعت 08:47
به روز شده در :

 

 

 

رجانیوز را در شبکه‎های اجتماعی دنبال کنید

 

شنبه 22 دى 1397 ساعت 11:37 2019-1-12 11:37:59
شناسه خبر : 303859
دولتِ اعتدال‌گرا و به‌طورِخاص، حسن روحانی به‌عنوانِ رئیس‌جمهور، از هنگامِ مستقرشدنِ در قدرت در سالِ نودودو تاکنون، سیاست‌ها و جهت‌گیری‌هایی را اختیار کرده است که در راستای «خطِ اصیلِ انقلاب» قرار ندارد. ازسوی‌دیگر، تجربه‌هایی که در طولِ سال‌های گذشته و در عرصة مواجهه با حسن روحانی آموختیم، نشان می‌دهند که وی، «آگاهانه» و «عامدانه»، مسیری را برگزیده که به «استحالة درونیِ نظامِ اسلامی» و «ازدست‌رفتنِ ارزش‌‌ها»یی که امام خمینی آنها را تثبیت کرد، می‌انجامد. به‌بیانِ‌ صریح‌تر، گویا مقرر گردیده به‌صورتِ «رسمی» و «در درونِ ‌نظام»، سیاست‌هایی به‌اجرا نهاده شوند که «تغییراتِ ساختاری» در انقلاب ایجاد شود و درنهایت نیز، نسخه‌ای «بدلی» و «دروغین» از انقلاب، ساخته‌و‌پرداخته گردد. دولتِ اعتدال‌گرا، همانندِ دولت‌های سازندگی و اصلاحات، با این دستاویز و اهرمِ فشار و چانه‌زنی که منتخبِ مردم و برآیندِ نظرات و خواسته‌های آنهاست، می‌کوشد تا مجموعه‌ای از «دگرگونی‌های ساختارشکنانه» را به نظامِ اسلامی تحمیل کند و یک «جمهوریِ اسلامیِ تقلّبی» بیافریند که هیچ نسبتی با آرمان‌ها و غایاتِ امام خمینی ندارد، بلکه به‌طورِکامل، تسلیمِ نئولیبرلیسم و زیرِ سایة ایالاتِ‌ متحدة آمریکاست. در‌این‌میان، برخی از نیروهای انقلابیِ متفکّر و اهلِ فضل و شجاعت، همچون استاد حسن رحیم‌پور ازغدی، قاطع و مستحکم در برابرِ انحراف‌ها و کج‌روی‌های متعدّدِ دولتِ ‌اعتدال‌گرا، ایستاده‌اند تا انقلاب در اثرِ نفوذِ نیروهای سکولار- تکنوکرات، به بیراهه کشیده نشود و از درون، فرونپاشد. جدالِ لفظی میانِ استاد رحیم‌پور و رئیس‌جمهور در جلسۀ شورای‌عالیِ‌انقلابِ‌فرهنگی نشان داد که این تقابل، واردِ مرحلۀ جدّی‌تر و حسّاس‌تری شده است. ازاین‌رو، ما باید دقیق‌تر از گذشته دریابیم که با چه دولتی روبرو هستیم و این دولت، در پیِ چیست. 
 
[1]. «پدرِ معنویِ» او، اکبر هاشمی‌رفسنجانی بود، به‌طوری‌که شباهتِ کامل و تمام‌عیاری با هاشمی‌رفسنجانی دارد و چیزی به‌جز «تکرارِ هاشمی‌رفسنجانیِ متأخّر» نیست. او در طول دهه‌های گذشته، همواره در کنارِ هاشمی‌رفسنجانی قرار داشته و در همه‌جا، با وی همراه بوده است. میانِ او و هاشمی‌رفسنجانی، «شباهت‌ها» و «قرابت‌ها»ی فکری و رفتاریِ بسیاری وجود دارد.
 
[2]. از اساس و به‌طورِعمیق، شخصیّتش مبتنی بر «پراگماتیسم» است؛ او سخت «عمل‌گرا»ست و به همه‌چیز از این زوایه می‌نگرد، در نظرِ او، «ایدئولوژی» اصالت ندارد و تعیین‌کنندۀ نهایی و قطعی نیست، بلکه همۀ مناسبات و تصمیم‌ها و واکنش‌ها، وابسته به «شرایط» و «موقعیّت» است. این‌که یک سلسله اصول و قواعدِ ایدئولوژیک، همواره سایه‌گستر و هدایت‌گر باشند، منافیِ عقلِ سیاسی اوست. همگرایی‌ها و واگرایی‌های او، ریشه‌ای جز تحلیل‌ها و چرتکه‌اندازی‌های «عمل‌گرایانه» ندارد. در منطقِ عمل‌گرایی، این «منفعت» است که زیربنا و اصلِ حاکم است، پس باید همواره سنجید که چه گزینه‌ای در عمل، «منافع» را تأمین می‌کند. «حقیقت»، کمترین اهمّیّتی ندارد و «عبور از ایدئولوژی»، ناصواب نیست، چراکه باید در عرصۀ تزاحمِ میانِ «آرمان» و «واقعیّت»، جانبِ واقعیّت را گرفت و بدان اصالت بخشید. اصلِ ثابت و حاکم، «منفعت» است، نه «ارزش». به‌همین‌سبب است که روحانی، به ائتلاف‌های «تاکتیکی» و «معطوف به قدرت»، علاقه دارد و می‌کوشد از تمامِ روش‌ها و سازوکارهایی که او را به قدرت می‌رسانند، استفاده کند، هرچند بسیاری از این ‌روش‌ها و سازوکارها، آرمان‌ستیزانه و ارزش‌گریزانه باشند.
 
[3]. ازآنجاکه از دورۀ پیش‌ازانقلاب، در جریانِ امور قرار داشته و پس‌ازانقلاب نیز جایگاه‌های مهمِ امنیتی و نظامی را اِشغال کرده، اطلاعاتِ وسیعی از آنچه که در درونِ انقلاب رخ داده است، دارد. به‌عبارتِ‌دیگر، در طولِ دهه‌های گذشته، در درونِ حاکمیّت و در سِمَت‌های مهم بوده، و ازاین‌رو، شناخت‌های محدود و اقلّی ندارد. او می‌تواند از این «اطلاعات» و «آگاهی‌ها»، در موقعِ لزوم، به‌نفعِ خود استفاده کند.
 
[4]. او نیز همانندِ هاشمی‌رفسنجانی، به‌شدتّ «تغییر» کرد و متناسب با اوضاع و احوالِ زمانه و ذائقۀ مردم، مسیری دیگری را انتخاب نمود. او که در دهۀ نخستِ انقلاب، «لحن و ادبیّاتِ انقلابی» را تا حدّ زیادی اختیار کرده بود و گاه این وضع را تا آن سوی مرزِ «انصاف» و «اخلاق» نیز پیش برده بود، در دهۀ دوّمِ انقلاب، «عمل‌گراییِ غلیظ و عیان» را در پیش گرفت. او در دولتِ سازندگی، ریاستِ مرکزِبررسی‌های‌استراتژیکِ ریاست‌جمهوری را برعهده گرفت و سایه‌نشینِ اقتدارِ شاهانۀ هاشمی‌رفسنجانی شد. در این دوره، او هرچه بیشتر به‌خوی «اشرافی‌گری» و «تکنوکراتیسم» و «عمل‌گرایی»، سوق یافت و از فضای ارزشیِ دهۀ شصت، خارج گردید. موجِ دوّمِ تحوّل و دگردیسیِ روحانی، به انتخاباتِ ریاست‌جمهوریِ سالِ هشتادوچهار باز می‌گردد. هاشمی‌رفسنجانی و او در طولِ چهارسال حاکمیّتِ دولتِ اصلاحات، به‌روشنی دریافتند که پایگاهِ اجتماعیِ خود را از دست داده و اگر بخواهند به همین مسیرِ فکری ادامه دهند، قافیه را خواهند باخت. ازطرفِ‌دیگر، تجربۀ اصلاحات و شخصِ محمد خاتمی به آنها نشان داده بود که باید در اندیشه‌ها و ادبیّاتِ خود، «تجدیدنظر» و «بازاندیشی» کنند و به رنگِ اصلاح‌طلبان درآیند تا شاید مردم به آنها اقبال پیدا کنند. در اینجا بود که «عمل‌گراییِ سیاسی» و «عمل‌گراییِ فرهنگی»، به «عمل‌گراییِ اقتصادی» اضافه شد و هاشمی‌رفسنجانی و روحانی، «چهره‌ای متفاوت» از خود را در معرضِ افکارِ عمومی قرار دادند. گرایش این دو به «لیبرالیسمِ اقتصادی»، معلولِ همنشینی و مصاحبت‌شان با نیروهای تکنوکرات بود، و تمایلِ یکباره‌شان به «لیبرالیسمِ سیاسی» و «لیبرالیسمِ فرهنگی»، برخاسته از مشاهدۀ کامیابی‌های اجتماعیِ اصلاح‌طلبان. دفاعِ او از لیبرالیسمِ فرهنگی و سیاسی، کمترین «خاستگاهِ فکری و درونی» ندارد؛ او به لیبرالیسمِ فرهنگی قائل نیست، چون به «فرهنگ» نمی‌اندیشد و فرهنگ در نظرِ او، اعتبار و منزلتی ندارد، و همچنین قائل به لیبرالیسمِ سیاسی نیست، چون منش و خُلقِ اقتدارگرایانه و شاهانه دارد و تکثّر و نقد را برنمی‌تابد. بنابراین، تغییرِ او، یک «تغییرِ تاکتیکی و مصلحتی» است که در بیرون از او ریشه دارد؛ یعنی چون اکنون چنین گرایش‌هایی به «هنجارِ اجتماعی» تبدیل شده و برای بخش‌هایی از مردم، «جذاب» و «دل‌رُبا»ست، او از آنها سخن می‌گوید، نه این‌که چون به «صدق» و «حقانیّت»‌شان آگاهی یافته است.
 
[5]. روحانی به‌دلیل این‌که اخلاقِ کارگزارانی و تکنوکراتیک دارد، برخلاف اصلاح‌طلبان، حتّی در ظاهر نیز، مردمی و گرم و صمیمی و دوست‌داشتنی نیست، بلکه از موضعِ بالا و بافاصله و تحکّم‌آمیز سخن می‌گوید. برخوردهای او، آمرانه و شاهانه و متکبّرانه است، او اهلِ همنشینی با توده‌های مردم نیست، صمیمیّت و اظهارِ ارادتش نسبت به مردم، از حدّ زبان فراتر نمی‌رود.
 
[6]. «اشرافی» و «تجمّل‌گرا»ست؛ دولتِ او، دولتِ پُرخرج، امّا کم‌بازده است. تکنوکرات‌ها، «اسراف» و «تبذیر» را، طبیعی و لازمۀ حکمرانی می‌شمارند، البتّه بی‌آن‌که نامِ این رویّه را اسراف و تبذیر بنهند. اینان نه‌تنها زاهدمسلک و ساده‌زیست نیستند، بلکه به حدّمتوسط نیز قانع نمی‌شوند و «شاهانه» و «مسرفانه» زندگی می‌کنند. 
 
[7]. روحانی، به‌شدّت «بی‌حال» و «بی‌تحرّک» است؛ او با این‌که رئیسِ قوّۀ مجریّه است، امّا با «عمل» و «اقدام»، بیگانه است و از آنچه که در صحنۀ عینی و واقعیّت می‌گذرد، تنها از طریقِ گزارش، مطّلع می‌شود. نه از کارِ اجرایی، کمترین سررشته‌ای دارد، و نه علاقه‌ای بدان دارد. برای اجرا و اقدام، هیچ زحمت و رنجی را بر خود هموار نمی‌کند و برای او، هیچ شرایطی، شرایطِ فوق‌العاده نیست. او مطابقِ برنامۀ کم‌حجم و رقیقِ خویش، رفتار می‌کند و بیش از آن، تحمّلِ فشار و دشواری را بر خویش روا نمی‌شمارد. نه‌تنها خودش، بی‌عمل و تنبل است و جدّیّت و اهتمام ندارد، بلکه حتّی آن‌گاه که دستور می‌دهد نیز، پی‌گیر نیست و کار را تا مرحلۀ نهایی، دنبال نمی‌کند. 
 
[8]. او دولتِ خود را دولتِ راستگویان خواند، اما با مردم، از سرِ «صدق» و «راستی» سخن نمی‌گوید و در تحریفِ حقایق، گویِ سبقت را از دولت‌های پیش از خود ربوده است. تاآنجاکه در توان دارد، می‌کوشد تا از دیگران «مخفی» کند، و اگر دیگران دانستند، «انکار» می‌کند، و اگر واقعیّت در معرضِ افکارِ عمومی قرار گرفت، دست به «تحریف» می‌زند.
 
[9]. «پنهان‌کار» است و می‌کوشد تا حدّ ممکن، در «حلقه‌های بسته و تنگِ مدیریتی و رفاقتی»، تصمیم بگیرد و برنامه‌هایش را «دور از چشمِ دیگران»، اجرا کند. نه‌فقط با مردم این‌طور رفتار می‌کند، بلکه حتّی نهادهای رسمی در درونِ حاکمیّت را، از روندِ حرکت و اقداماتِ خود، بی‌خبر می‌نهد. 
 
[10]. دوگانگی و شکافِ بسیار، میانِ ظاهر و باطنِ او وجود دارد؛ چیزی را بر «زبان» می‌راند که در «دل» ندارد، و آنچه را که در «دل» دارد، «پنهان» می‌کند. دریایی از «تناقض‌ها» و «تضادها» و «تعارض‌ها»ست. با وجودِ این‌که برخلافِ نظرِ رهبرِ انقلاب سخن می‌گوید و عمل می‌کند، همواره از تعبیرِ «مقامِ‌معظّمِ‌رهبری» استفاده می‌کند و به هر مناسبتی، به ایشان ارجاع می‌دهد. سخنش را «صریح» و «شفاف» نمی‌گوید، و آنچه را که صریح و شفاف می‌گوید، «سخن اصلی»‌اش نیست. «باطن» و «ظاهر»ش، نسبتِ چندانی با هم ندارند.
 
[11]. روحانی، همانندِ اکبر هاشمی‌رفسنجانی و محمد خاتمی، سقفِ خواسته‌اش، ایجادِ «تغییراتِ ساختاری و کلان در اصلِ نظامِ اسلامی» است. برجامِ یک، گامِ نخست این حرکت بود، و برجام‌های دو و سه، گام‌های بعدی. این برجام‌ها، «طرح‌هایی ساختارشکنانه» هستند که نظام را از «جهت‌گیری‌ها و آرمان‌های انقلابی»‌اش تهی می‌سازد و به یک «جمهوریِ اسلامیِ تقلّبی» تبدیل می‌کند. اگرچه روحانی، مسأله را در حدّ «تغییرِ ادبیّاتِ» و «تغییرِ رفتار» و «تغییرِ سیاست‌ها» خلاصه می‌کند، امّا برنامه‌اش، «استحاله‌کردنِ نظام از درون» است. او قصد دارد نظامِ اسلامی را در «محاصرۀ موقعیّت» و «تنگنای شرایط» قرار دهد. این هدفی است که هاشمی‌رفسنجانی و خاتمی، از عهدۀ تحمیل‌شان بر نظامِ اسلامی برنیامدند، اما او اینک در تلاش است که کارِ ناتمام و ناموفقِ آن دو را، به سرانجام برساند. 
 
[12]. روحانی به‌صورتِ غیرمستقیم و در لفافه، اما «گزنده» و «تیز»، مخالفت می‌کند. می‌توان فهرستی طولانی از فقراتِ مخالفت‌های گفتاری وی را ارائه کرد که گویای این واقعیّت است. وی به‌طورکلّی، زبانِ پُرنیش و کنایه‌ای دارد و از اهانت به منتقدان و تخریبِ آنها، پرهیز نمی‌کند. بیش از چهل‌مورد از اهانت‌های او به منتقدانِ سیاست‌هایش، گردآوری شده است.
 
[13]. پس از مرگِ ناگهانیِ هاشمی‌رفسنجانی، او دچارِ «هراس» و «خودباختگی» شده است و احساس می‌کند که «تنها» و «بی‌پناه» مانده است. در زمانی‌که هاشمی‌رفسنجانی زنده بود، او مطمئن بود که هاشمی‌رفسنجانی به‌سببِ اختلافاتِ بنیادی‌اش با سیاست‌های کلّیِ نظامِ اسلامی، هرگز پشتِ وی را خالی نخواهد کرد، امّا پس از هاشمی‌رفسنجانی، او یک پشتوانة قوّی و مقتدر را از دست داد.
 
[14]. روحانی توانست نتیجة انتخاباتِ ریاست‌جمهوریِ دوازدهم را از آنِ خود کند، ولی رأیِ او، «لرزان» و «درلبة‌مرز» بود. امروز با شکستِ مطلق و انکارناپذیرِ برنامۀ برجام، و دست‌به‌گریبان شدنِ مردم با مشکلات و دشواری‌های اقتصادی، بدنۀ اجتماعیِ رو، بسیار بیشتر از گذشته، تضعیف و محدود شده است. هم اصلاح‌طلبان و هم رأی‌دهندگان به او، ناامید و دلزده شده‌اند و به این نتیجه رسیده‌اند که روحانی، یک انتخابِ اشتباه بود هزینه‌های فراوانی را بر همگان تحمیل کرد. ازاین‌گذشته، وزاری منتخبِ روحانی نیز، یک‌به‌یک، او را ترک می‌کنند، چنان‌که گویا دولتِ اعتدال‌گرا، در حالِ تهی‌شدن از خودش است.


دیدگاه کاربران

در بند چهار نویسنده می‌گوید هاشمی مطابق ذائقه مردم تغییر کرد. در حالی که واقعیت این است که هاشمی تلاش کرد ذائقه مردم را عوض کند. ذایقه مردم از انقلاب بر نگشته بود که هاشمی بخواهد خود را با آن تطبیق دهد

عالی بود ! تا کنون به این موجزی وموجهی در باره روحانی نخوانده بودیم .....خیلی دقیق وکامل ممنون