هم اکنون عضو شبکه تلگرام رجانیوز شوید
سه شنبه، 16 مهر 1398
ساعت 02:54
به روز شده در :

 

 

 

رجانیوز را در شبکه‎های اجتماعی دنبال کنید

 

شنبه 13 خرداد 1391 ساعت 11:56 2012-6-2 11:56:51
شناسه خبر : 111461
متن زير روايتي است از يك طرح كتابخواني موثر كه به شدت جواب داده است و توانسته تعداد زيادي از كودكان و نوجوانان را كتابخوان كند. بخيل نبودن بانيان اين طرح موجب شده تا طرحشان را (كه حالا مجهز به يك برنامه رايانه اي هم شده است) در كمال سخاوت در اختيار همه قرار دهند.

گروه فرهنگي- خيلي از دستگاه هاي فرهنگي در حال برگزاري طرح هاي مختلفي براي گسترش كتابخواني هستند و خيلي ديگر از اين دستگاهها هم با كوله باري از اين طرح هاي انجام شده معتقدند كه اينها راهش نيست! افرادي هم كه دوست دارند در زمينه گسترش كتابخواني اقدام كنند كم نيستند اما در اين ميان برنامه موثري كه جز پر كردن بيلان كاري دستگاه ها فايده ديگري هم داشته باشد حكم كيميا را دارد. متن زير روايتي است از يك طرح كتابخواني موثر كه به شدت جواب داده است و توانسته تعداد زيادي از كودكان و نوجوانان را كتابخوان كند. بخيل نبودن بانيان اين طرح موجب شده تا طرحشان را (كه حالا مجهز به يك برنامه رايانه اي هم شده است) در كمال سخاوت در اختيار همه قرار دهند. قطعا متن زير كه توسط يكي از بانيان طرح نوشته شده نمي تواند همه سوالات شما را جواب دهد ولي اگر به سايت «رقابت» مراجعه كنيد همه چيز دستگيرتان خواهد شد.

در دورانی زندگی می کنیم که نشستن یک نوجوان پای کامپیوتر برای 4 ساعت متوالی خیلی خبر تاسف‌بار و یا حتی عجیبی نیست. اهالی آمار باید از میزان شیوع چنین پدیده‌ای صحبت کنند، ولی هر کدام از ما بدون هیچ بررسی و تحقیقی می‌توانیم این مساله را در آشنایان و حتی بچه‌های خودمان (برای بزرگتر‌ها) ببینیم. بچه‌های نسل قبل (بابا و مامان‌های جوان‌های امروزی) خیلی بیشتر با کتاب بودند. شاید دنیاهای جدیدی که امروز بچه‌ها به دنبال آنها در تلویزیون یا کامپیوتر می‌روند، برای نسل قبل در کتاب‌ها و مجلات بوده است. البته این مشکل «سکه‌ی رایج» یا همون شرح حال بیشتر بچه‌ها (مخصوصا شهری‌ها) است؛ بچه‌های محله‌ای را دیدم که قصه‌شان فرق می‌کرد و کتاب‌خانه‌ای داشتند که شباهت زیادی به کتاب‌خانه‌های سوت و کور (بخوانید کم‌مخاطب) شهر نداشت.

کتابخانه‌ای که چند تا از جوان‌های پر شور محله با کتاب‌های کهنه‌ مسجد درست کردند و با همت بلند، درخت پرباری را در این دنیای آدم‌کوچولو‌ها کاشتند، چیزی که ساکنان پایگاه‌های بسیج و آدم هاي فرهنگی دیگر این ملک «کار فرهنگی» می‌نامندش. داشتم می‌گفتم که کتاب‌های خاک‌خورده را جمع کردند و در قفسه چیدند. یکی از آنها هم که دستی در برنامه‌نویسی داشت، نرم‌افزار ساده‌ای را برای مدیریت کتابخانه تهیه کرد. بعد از این کارهای یدی، کتابخانه سر و سامان گرفت و تازه شد جایی شبیه همه‌ کتابخانه‌های شهر. حالا بايد براي اين كتابخانه مشتري پيدا مي كردند.

اولین راهی که جوان‌های پرشور برای کتاب‌خوان کردن مردم پیدا کردند، کاملا شبیه به راه همه‌ی «واسطه‌های اسراف بودجه‌های فرهنگی» بود. برگزاري مسابقه‌ کتابخوانی با جایزه سکه‌ بهار آزادی (ربع، نیم یا تمام) و برای همه. مسابقه‌ای که شرکت‌کنندگان در آن، کتابی را مي گيرند و با پاسخ به سوال‌های تستی در یک امتحان جمعی به برگزار کنندگان ثابت می‌کنند که خیلی از آنها کتاب را نخوانده‌اند و البته اتفاق بزرگی در زندگی دیگرانی هم که کتاب را متعهدانه خوانده‌اند، نیافتاده است.

اگر برای تشویق یک جوان به خواندن کتاب نیاز به وعده‌ شرکت در قرعه‌کشی و سکه و سفر و... باشد، یک بچه‌ دبستانی را می‌شود با یک اسباب‌بازی کوچک مشتاق كرد. به همين خاطر تاسیس‌کنندگان کتابخانه هم به بچه‌ها فکر کردند. بچه‌هایی که در مدرسه از آنها خواسته می‌شود، پاسخ سوال‌های کتابی مثل «علوم» را حفظ کنند و در امتحان پایان سال، در ورقه امتحانی بنویسند. بچه‌هایی که در نمره‌های امتحان با هم رقابت می‌کنند و لابد پدر و مادرهای خود را با این نمره‌های بی‌ارزش خوشحال می‌کنند (با چشم‌پوشی از رقابت بین والدین بچه‌ها).

جوان‌ها با الگو گرفتن از ساختار نه‌چندان دلپذیر مدرسه، از کتاب‌های مناسب بچه‌ها سوال طراحی کردند و مسابقه‌ای را برای بچه‌ها ترتیب دادند. اين مسابقه كتابخواني واجد خصوصياتي بود كه آن را از مسابقه هاي مشابه متمايز مي كرد. لازم نبود بچه ها سوال ها را حفظ كنند؛ هر كس كه در مسابقه شركت مي كرد با توجه به دقتي كه در خواندن كتاب به خرج مي داد، امتيازي كسب ميكرد و اين يعني همه در اين مسابقه برنده بودند، يكي خيلي برنده مي شد و ديگري كمي كمتر برنده مي شد!

بچه‌ها کتاب‌ها را با خودشان به خانه می‌بردند و به ‌سوال‌های طراحی‌شده از روی کتاب پاسخ می‌دادند. قرار نبود بچه‌ها پاسخ سوال‌ها را حفظ کنند، فقط می‌خواستیم کتاب را بخوانند و یا حتی با ورق زدن کتاب به دنبال پاسخ‌هایش بگردند. این ایده گرفت! بچه‌ها برای رقابت با همدیگر کتاب می‌خواندند و با خواندن هر کتاب امتیاز خیلی کمی دریافت می‌کردند. شاید باور این نمونه سخت باشد ولی بچه‌ 11 ساله‌ای در تابستان 1387، 65 کتاب خواند و امتیازی که از خواندن این همه کتاب‌ دریافت کرد، تقریبا معادل 13000 تومان بود (احتمالا کمتر از مبلغی که در کیف پول شما هست).

هر ستون نشان مي دهد كه در هر ماه چه تعداد كتاب از كتابخانه برده شده است. ستونها قرمز رنگ مربوط به تابستان است كه مسابقه رقابت در آنها برگزار مي شده است

رشد این رقابت باعث شد که طرح‌های دیگری هم در کنارش اجرا شوند. بچه‌ها نقاشی می‌کشیدند یا کاردستی درست می‌کردند و امتیاز می‌گرفتند. حتی بچه‌ها می‌توانستند با شعر گفتن و داستان نوشتن امتیاز بگیرند یا هر کدام از کتاب‌های کتابخانه را که خواستند، خلاصه کنند. سراغ سی‌دی‌ها هم رفتیم و نتیجه این شد که سی‌دی‌های مستند روح‌الله بارها به خانه‌ها رفت.

برای جذب بچه‌ها کارهای زیادی انجام شد. از چاپ بنر که احتمالا خیلی سخت نیست تا فرستاندن دعوت‌نامه به اسم هر بچه. حتی برای دادن امتیاز به بچه‌ها، پول چاپ کردند و با مغازه‌های محله قرارداد بستند که پول کتابخانه را قبول کنند. بچه ها پولهاي طراحي شده را (كه در واقع به كالابرگ يا بن شباهت داشت) به مغازه هاي طرف قرار داد(!) با كتابخانه مي بردند و خريد مي‌كردند و مغازه دارها هم بن ها را به كتابخانه تحويل مي دادند و پول مي گرفتند. به کتاب‌خانه در تابستان بخش زیادی از بچه‌های محل را درگیر می‌کرد. بچه‌ای را به یاد می‌آورم که مادرش کارت کتاب‌خانه را از او گرفته بود تا مانع درسش نشود و یا کودک 6 ساله‌ای را که به کمک مادرش در رقابت شرکت می‌کرد. بچه‌ها پشت در کتاب‌خانه معطل می‌شدند تا زمان باز شدن آن برسد.

نمونه اسكناسي كه براي تشويق بچه ها چاپ شده بود!

برای برگزاری این رقابت نرم‌افزاری هم تهیه شد که برای هر شرکت‌کننده، سوال‌های کتاب را چاپ می‌کرد و امتیاز بچه‌ها در آن ثبت می‌شد. سال اول یا دوم اجرای مسابقه، دو جوان بسیجی برای بازدید طرح آمدند و نرم‌افزار برگزاری را از ما گرفتند و رفتند. تا یک سال از هم خبری نداشتیم، بعدها که صحبت کردیم، معلوم شد، این طرح را اجرا کردند و موفقیت چشم‌گیری هم داشتند. به بچه‌ها به عنوان جایزه پول نقد می‌دادند و با شعارشان «کتاب بخوانید، حقوق بگیرید»، تبلیغ می‌کردند.

امروز که این متن را می‌نویسم، جوان‌های پرشور کتاب‌خانه از هم جدا شده‌اند و کمتر به فکر جوانه‌های کتاب‌نخوان هستند. امیدوارم که همت‌های بلند و جوان، مشتاق به برگزاری چنین طرحی در محله خود باشند. اگرچه کار شما کمی راحت‌تر از بنیان‌گذاران این طرح است. نرم‌افزار تهیه شده برای رقابت را می‌توانید از سایت ما(به رايگان) reghaabat.ir دریافت کنید.

سوال‌هایی را که ما طراحی کردیم، می‌توانید به بچه‌ها بدهید و زحمت طراحی مجدد را نکشید. آمارهای ما را که در همان سایت قرار داده شده، می‌توانید به حاملان بودجه فرهنگی (مثل شهرداری و دیگر ارگان‌های تاسف برانگیز این ملک) ارائه دهید و احتمالا بودجه بگیرید. هزینه برگزاری این طرح در سال 1385 تقریبا معادل 400 هزار تومان بود و با این هزینه نزدیک 1600 کتاب خوانده شد؛ البته به شهادت نرم‌افزاری که از غیب خبر ندارد.