اتفاقا قبل از اینکه «نسل‌ها» کاندیدای اسکار شود سریال هونگ را مرور می‌کردم، داستان سریال هونگ درباره مرد میانسالی به نام ری درکر، مربی بسکتبال تیم بزرگسالان است‌. وی در گذشته قهرمان بسکتبال بوده و امروز با مشکلات اجتماعی‌- خانوادگی متعددی دست و پنجه نرم می‌کند و کاراکتر محوری و دغدغه‌هایش به مت‌کینگ (جورج کلونی‌) فیلم نوادگان شباهت فراوانی دارد‌. اما تم غالب آثار الکساندر پین در این 5 فیلمی که به صورت مستقل ساخته است درباره مردان میانسال، ورشکسته‌ و بازنشسته‌ای است که به آخر خط رسیده‌اند و در هر 5 اثر پین‌، محور داستانی حول اختگی‌- اضمحلال روانی مردان میانسالی است که شخصیت محوری فیلم محسوب می‌شوند و البته جذابیت تم‌های تکراری آثار پین در این است که می‌تواند همدردی تماشاگر را با این شخصیت‌ها جلب کند. خیلی‌ها تعجب کردند که چرا کلونی اسکار بهترین بازیگری را از آن خود نکرد و البته پاسخش بسیار روشن است‌؛ شخصیت‌پردازی مت‌ کینگ (‌جورج کلونی) شکل ناقص و غیر‌قابل دفاعی دارد‌ و نمی‌تواند به دو‌گانگی لحنی- تعمدی فیلم کمک کند‌ اما شخصیت مت‌ کینگ عمق این شخصیت‌های محوری آثار قبلی پین را ندارد‌، مت‌ کینگ جذابیت‌های رندانه وارن اشمیت- جک نیکلسون- (فیلم درباره اشمیت) را ندارد و همانند مايلز (جياماتي) فیلم «راه‌های جانبی» از افتادن به ورطه اشک‌انگیزی نمی‌افتد و در نشان دادن احساسات شخصیت محوری‌، مثل جیم مک آلیستر (متیو برادویک) نسبت به دنیایی که ناگهان وارونه شده است، پرهیز می‌کند‌.

 

 

یکی از جذابیت‌های فیلم نوادگان لحن‌های متفاوت فیلم است که کلیت فیلم را جذاب می‌کند اما همین تم مشترک میان فیلم‌های الکساندر پین موجب می‌شود برای تماشاگری که به فاصله کوتاهی همه آثار او را مرور کرده باشد جذابیتی نداشته باشد. در سراسر زمان تماشای فیلم به این موضوع فکر می‌کردم که بار دیگر دارم فیلم درباره اشمیت که 

 

2 سال قبل از رسانه ملی پخش شد را تماشا می‌کنم آن‌هم درباره مردی که از ساختار خانوادگی‌اش راضی نبوده و حتی نمی‌تواند با دخترش ارتباط برقرار و او را از ازدواج با کسی که او خوشش نمی‌آید منع کند‌. همان مفاهیم و خط اصلی داستان در این فیلم به شکل دیگری تکرار می‌شود‌. این طرح نگاه تطبیقی می‌تواند برخی مولفه و کلیشه‌های مشترک میان این 2 فیلم را عیان‌تر کند.

 

 

داستان فیلم نوادگان درباره خانواده‌ای است که پس از به کما رفتن همسر و مادر در یک سانحه تصادف (حادثه قایقرانی) زندگی‌شان دگرگون می‌شود‌. مت‌ کینگ تلاش می‌کند حفره‌های عاطفی ایجاد شده در شخصیت دخترانش را ترمیم کند. او بعد از به کما رفتن همسرش تلاش می‌کند به تنهایی از 2 دخترش مراقبت کند‌. در فیلم نوادگان، مت‌ کینگ وکیل موفقی است که در کنار همسر محبوب و اهل تفریح و فعالیت‌های اجتماعی‌اش، الیزابت و 2 دختر سرزنده و شاد خود الکساندرا 17 ساله و اسکاتی 10 ساله‌ زندگی می‌کند. این وکیل پرمشغله‌ وارث املاک اجدادش در هاوایی است‌. از طرفی بستری شدن همسرش در حادثه تصادف قایق در آب‌های زیبای «واکی کی» او را ناگهان با مسؤولیت‌های گوناگونی روبه‌رو می‌کند که عمری به آنها بی‌اعتنا بوده است‌. 2 دختر نوجوان سرکش و لزوم فروش املاک پدری در هاوایی 2 خط داستانی فیلم است که به صورت توام دنبال می‌شود. همانند اغلب آثار پین، در فیلم نوادگان مکان یکی از شخصیت‌های اصلی فیلم به حساب می‌آید‌. پین 3‌فیلمش را در موطن‌اش اوماها ساخته است و در راه‌های جانبی (ساید وید) شاهد باغ‌های انگور بودیم و پین چیره‌دستانه مناظر زیبا و خیال‌انگیز سانتا‌باربارا را به رخ تماشاگر می‌کشید و البته نکته حائز‌اهمیت این است که فیلم‌های مستقل پین به بررسی عمیق شخصیت‌ها نگاهی ترکیبی‌- ادراکی دارد‌. با نگاه عمیق به موقعیت جغرافیایی یعنی تاثیری که فضا و مکان خاص می‌تواند روی شخصیت‌ها بگذارد‌، حس مکان در فیلم‌های پین از اهمیت خاصی برخوردار است، در 3 فیلم «انتخابات‌»، «همشهری راث» و «درباره اشمیت» به خوبی ابتدا اوماها را نشان داد و بعدا سانتا‌باربارا در فیلم «راه‌های جانی» و حالا هم هاوایی را به خوبی در نوادگان به رخ می‌کشد‌. در اغلب فیلم‌های آمریکایی نیویورک‌، لس‌آنجلس‌، میامی‌، شیکاگو، سیاتل‌ و اوماها در فیلم‌ها دیده می‌شوند و پین برای ساخت نوادگان در سفری توریستی تماشاگر را به سواحل هونولولو می‌برد و اتفاقا نوع خاصی از زندگی توریستی را نشان می‌دهد‌. بافت زندگی آدم‌های هاوایی کاملا با بافت شهری بیگانه است اما نگاه مت‌ کینگ نسبت به زندگی و بافت اجتماعی خاصی که او را محاصره کرده کاملا سنتی است‌. پین برای ساختن نوادگان همان شیوه قدیمی خود را که شامل روشی مستند‌سازانه در داستان‌گویی است به‌کار بسته است تا درباره شخصیت‌ها نوعی خبر‌رسانی انجام ‌دهد و پس از این خبر‌رسانی و انتقال اطلاعات به تماشاگر سوال اصلی را در ماهیت داستانی این فیلم طرح کند‌.

 

 

مت ‌کینگ‌، قهرمان داستان در کنار مشکل بزرگ کردن دختران سرکش و بی‌قرارش در پی یافتن راهی برای برقرار کردن ارتباط با فرزندان خویش است‌، از طرفی دیگر او با حقیقیت حیرت‌انگیز خیانت همسرش روبه‌رو می‌شود؛ اینکه همسرش به او خیانت می‌کرده و حتی دخترش در دیالوگی خاص اعتراف می‌کند در شکل شرم‌آوری مادرش را با مرد دیگری دیده است‌ که آسیب‌های روحی‌- عاطفی عمده‌ای را برایش به ارمغان می‌آورد‌، دقیقا مثل وارن اشمیت که به حقایقی درباره روابط نامشروع همسر و دوستش پی می‌برد. حالا تحلیلگران و نظریه‌پردازان در رسانه‌های‌مختلف غروب خانواده در غرب را فریاد می‌زنند و البته الکساندر پین در فیلمی که پس‌زمینه‌ تصاویرش توریستی است نوع خاصی از زندگی لیبرالی که قالبی توریستی دارد را نشان می‌دهد‌. مت‌ کینگ؛ شوهری که با حقیقت خیانت تلخ همسر مواجه شده است ناگهان مسافت زیادی را می‌دود تا این حقیقت برایش مسجل شود و به خانه دوستانشان می‌رود و آنها را تحت فشار قرار می‌دهد تا حقیقت برایش رونمایی شود‌.

 

 

فیلم نوادگان بر اساس کتابی از نویسنده هاوایی‌تبار «کاووی هارت همینگز» است که محور عمده کتاب‌هایش به موضوع غروب خانواده در غرب می‌پردازد و البته در سال 2005 رمان جاودانه دیگری به نام «خانه دزد» را به نگارش درآورده است‌. فیلم الکساندر پین را باید در ادامه سلوک سینمایی این کارگردان دانست که داستان‌هایش به مردان پا به سن گذاشته و پاکباخته می‌پردازد‌.

 

 

فیلم نوادگان از جنبه‌های کاملا انسانی در مکانی غیر‌متعارف اتفاق می‌افتد و البته ماهیت داستان به گونه‌ای است که می‌تواند در مکانی غیر‌متعارف بازگو شود. نوادگان از 2 قسمت تشکیل می‌شود؛ یکی جریان عاطفی که در فیلم جاری است و شخصیت محوری– مت ‌کینگ- را درگیر کرده است و خط دوم داستان که بر مبنای روابط پدران و فرزندان شکل گرفته است‌. او در میان نوع خاصی از آدم‌ها در جغرافیایی متفاوت گرفتار است؛ از طرفی همسرش در حال مرگ است و از طرف دیگر باید تلاش کند با سرکشی 2 دخترش کنار بیاید‌ و همه این تلخی‌ها در جایی اتفاق می‌افتد که جایی خوش آب و هوا و خوش‌منظره‌ است‌. هاوایی با همه شکوه و ساحل دست‌نخورده و زیبایش در پس‌زمینه حوادث قرار می‌گیرد و الکساندر پین ترجیح می‌دهد آنچه در جلوی این منظره می‌آید را مد نظر قرار ‌دهد به همین دلیل تمام تاکیدش بر این خانواده ناکار آمد و از هم پاشیده معطوف می‌شود‌. هاوایی سبز‌، زیبا و خرم است و همه استعاره‌های آرمانی خودش را از دست داده است‌؛ جایی که می‌توانست محل تعطیلات خانوادگی سرخوش و آرام‌بخشی باشد اما در میان این تصاویر زیبا با مرد پاکباخته‌ای مواجهیم که بعد از تصادف، همسرش روی تخت بیمارستان افتاده و در اغما‌ست و حالا مت انگار خودش از اغما بیرون می‌آید و با تکه پاره‌های زندگی از هم گسسته‌اش روبه‌رو می‌شود‌.

 

منبع: وطن امروز